سویا

نام علمی :.Glycine max (L.) Merr

نام انگلیسی : Soy

نام خانواده : Fabaceae/Legominosae

اندام مورد استفاده : دانه

 سویا (Glycine max) از لوبیای سویا به دست می‌آید. این لوبیاها جزء خانوادهٔ نخود هستند و منشأ آنها چین است. محصولاتی مانند پروتئین سویا، شیر سویا و فیبر سویا از دانه های سویا بدست می آید.

سویا حاوی ایزوفلاون‌ها است که در بدن به فیتواستروژن تبدیل می‌شوند. مولکول‌های فیتواستروژن از نظر ساختار شیمیایی شبیه هورمون استروژن هستند. در برخی موارد، این فیتواستروژن‌ها می‌توانند اثرات استروژن را تقلید کنند و در موارد دیگر ممکن است اثرات آن را مسدود کنند.

از سویا برای درمان کلسترول بالا، فشار خون بالا، بیماری های قلبی، دیابت، علائم یائسگی، سندرم پیش از قاعدگی و … استفاده می شود. با این حال اطلاعات کافی برای اثبات بسیاری از این کاربرد ها وجود ندارد.

منابع :

    

سویا احتمالا برای موارد زیر موثر می باشد: 
  1.  سرطان سینه: مصرف مقادیر زیاد سویا ممکن است به پیشگیری از سرطان سینه یا عود سرطان سینه در برخی افراد کمک کند. اما به نظر نمی رسد مصرف مکمل های سویا کمک کننده باشد.
  2. بیماری کلیوی طولانی مدت (بیماری مزمن کلیه یا CKD): به نظر می رسد مصرف خوراکی پروتئین سویا باعث کاهش پروتئین در ادرار و سایر معیارهای عملکرد کلیه در افراد مبتلا به CKD می شود.
  3. دیابت: به نظر می رسد مصرف یک رژیم غذایی سرشار از سویا خطر ابتلا به دیابت را کاهش می دهد. مشخص نیست که آیا مصرف رژیم غذایی سرشار از سویا خطر ابتلا به دیابت بارداری را کاهش می دهد یا خیر. همچنین مشخص نیست که آیا مصرف پروتئین سویا باعث بهبود سطح قند خون یا کلسترول در افرادی که قبلاً دیابت دارند یا خیر.
  4. اسهال: به نظر می رسد تغذیه نوزادان با شیر خشک سویا حاوی فیبر سویا باعث کاهش اسهال می شود. اما به نظر نمی رسد مصرف سویا به صورت IV باعث کاهش اسهال در بزرگسالان شود.
  5. یک اختلال ارثی که در آن بدن قادر به هضم قند گالاکتوز نیست (گالاکتوزمی): تغذیه با شیر خشک سویا به نوزادانی که گالاکتوزمی دارند ممکن است به کاهش علائم کمک کند.
  6. سطوح بالای کلسترول یا سایر چربی ها (لیپیدها) در خون (هیپرلیپیدمی): به نظر می رسد مصرف پروتئین سویا به جای سایر پروتئین های رژیمی یا استفاده از محصولات فیبر سویا، کلسترول تام و LDL را کاهش می دهد. اما به نظر نمی رسد مصرف خوراکی مکمل های حاوی ایزوفلاون های خالص سویا کمک کننده باشد.
  7. فشار خون بالا: به نظر می رسد مصرف پروتئین سویا در افرادی که فشار خون بالا دارند، فشار خون را به میزان کمی کاهش می دهد.
  8. ناتوانی در هضم قند لاکتوز (عدم تحمل لاکتوز): تغذیه با شیر خشک سویا به نوزادانی که دچار عدم تحمل لاکتوز هستند ممکن است به کاهش علائم کمک کند.
  9. علائم یائسگی: به نظر می رسد خوردن پروتئین سویا یا مصرف خوراکی عصاره ایزوفلاون سویا به کاهش گرگرفتگی ناشی از یائسگی در برخی افراد کمک می کند.
  10. سندرم متابولیک: خوردن محصولات پروتئین سویا به کاهش سطح قند خون و بهبود سایر اقدامات بیماری در افراد مبتلا به سندرم متابولیک کمک می کند.
  11. قدرت عضلانی: به نظر می رسد مصرف خوراکی پروتئین سویا قدرت عضلانی را افزایش می دهد. به نظر می رسد پروتئین سویا به اندازه پروتئین آب پنیر، پروتئین لبنی و پروتئین گوشت گاو موثر می باشد.
  12. پوکی استخوان: مصرف خوراکی پروتئین سویا یا عصاره سویا می‌تواند تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) را در زنان نزدیک به یائسگی یا پس از آن افزایش دهد یا سرعت از دست دادن BMD را کند کند.

سویا احتمالاً برای موارد زیر موثر نمی باشد:

  1.  پروستات بزرگ شده (هیپرپلازی خوش خیم پروستات یا BPH) : به نظر نمی رسد مصرف خوراکی سویا باعث بهبود ادرار یا علائم دیگر در افراد مبتلا به بزرگی پروستات شود.
  2. گرگرفتگی در افراد تحت درمان سرطان سینه : مصرف خوراکی سویا گرگرفتگی مرتبط با سرطان سینه را کاهش نمی دهد.
  3. سرطان روده بزرگ، سرطان رکتوم : مصرف خوراکی سویا خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را کاهش نمی دهد.
  4. درد عضلانی ناشی از ورزش : به نظر نمی رسد مصرف خوراکی عصاره ایزوفلاون سویا قبل از ورزش از درد عضلانی جلوگیری کند.

Adults (18 Years and Older)

  1. Studies have examined the effects of 10-80 g of soy with an isoflavone content of about 40-120 mg taken daily for up to 6 months by mouth.
  2. A dose of 25-50 g of soy protein taken daily by mouth has been studied in people with high cholesterol levels. Isoflavone content has ranged from 60-90 mg daily.
  3. There is limited study of soy milk (400 mL daily) in premenopausal women, with reported benefits on cholesterol levels. Additional doses have been studied but are not recommended because of a lack of available scientific evidence.

Children (Younger than 18 Years)

  1. Because of potential safety concerns, a qualified health care provider should be consulted regarding the choice of infant formula.
  • مصرف خوراکی:

سویا معمولاً در غذاها مصرف می شود. مصرف مکمل های غذایی حاوی عصاره سویا تا ۶ ماه احتمالاً بی خطر هستند. سویا می تواند عوارض جانبی معده و روده ای خفیف مانند یبوست، نفخ و حالت تهوع ایجاد کند. همچنین می تواند باعث واکنش های آلرژیک شامل بثورات، خارش و مشکلات تنفسی در برخی افراد شود.

تداخلات شدید:

  1. داروهای افسردگی (MAOI): محصولات تخمیر شده سویا مانند توفو و سس سویا حاوی تیرامین هستند. تیرامین یک ماده شیمیایی طبیعی است که در تنظیم فشار خون نقش دارد. MAOI ها می توانند سرعت تجزیه تیرامین را در بدن کاهش دهند. مصرف بیش از ۶ میلی گرم تیرامین در حین مصرف یکی از این داروها می تواند خطر عوارض جانبی جدی مانند فشار خون بسیار بالا را افزایش دهد. اگر یکی از این داروها را مصرف می کنید، از محصولات تخمیر شده سویا که حاوی مقادیر زیادی تیرامین هستند خودداری کنید. برخی از MAOIهای رایج عبارتند از فنلزین، سلژیلین و ترانیل سیپرومین.

تداخلات متوسط:

  1. استروژن: مقادیر زیاد سویا ممکن است اثراتی مشابه استروژن داشته باشد. مصرف سویا همراه با قرص های استروژن ممکن است اثرات قرص های استروژن را کاهش دهد.
  2. تاموکسیفن: تاموکسیفن بر فعالیت استروژن در بدن تأثیر می گذارد. به نظر می رسد سویا بر فعالیت استروژن در بدن نیز تأثیر می گذارد. مصرف سویا با تاموکسیفن ممکن است اثرات تاموکسیفن را تغییر دهد.
  3. وارفارین: وارفارین برای کند کردن لخته شدن خون استفاده می شود. گزارش شده است که سویا اثرات وارفارین را کاهش می دهد. این ممکن است خطر لخته شدن را افزایش دهد.
  4. داروهای ضد دیابت: سویا ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. مصرف سویا همراه با داروهای دیابت ممکن است باعث کاهش بیش از حد قند خون شود.
  5. داروهای ضد فشار خون: سویا ممکن است فشار خون را کاهش دهد. مصرف سویا همراه با داروهایی ضد فشار خون، ممکن است باعث کاهش بیش از حد فشار خون شود.
  6. لووتیروکسین: لووتیروکسین برای عملکرد کم تیروئید استفاده می شود. به نظر می رسد سویا میزان جذب لووتیروکسین توسط بدن نوزادان را کاهش می دهد، اما نه بزرگسالان. این ممکن است اثرات لووتیروکسین را در نوزادان کاهش دهد. در صورت استفاده منظم از سویا، مانند فرمول های حاوی سویا، ممکن است نیاز به تنظیم دوز لووتیروکسین داشته باشد. در غیر این صورت، لووتیروکسین و سویا را حداقل با فاصله ۴ ساعت مصرف کنید.
  7. پروژسترون: برخی تحقیقات نشان می دهد که مصرف شیر سویا همراه با پروژسترون ممکن است تحلیل استخوان را در زنان مبتلا به پوکی استخوان افزایش دهد.
  8. داروهای مدر: سویا می تواند تولید ادرار را افزایش دهد که اثرات مشابه با داروهای مدر باشد. مصرف سویا همراه با داروهای مدر ممکن است خطر عوارض جانبی را افزایش دهد.
  9. کافئین: سویا حاوی ماده شیمیایی جنیستئین است. جنستئین ممکن است سرعت دفع کافئین از بدن را کاهش دهد. این ممکن است اثرات کافئین را افزایش دهد.

تداخلات ضعیف:

  1. داروهای آنتی بیوتیک: آنتی بیوتیک ها برای کاهش باکتری های مضر در بدن استفاده می شوند. آنتی بیوتیک ها همچنین می توانند باکتری های مفید را در روده کاهش دهند. باکتری های مفید در روده ها به تبدیل سویا به شکل فعال آن کمک می کنند. با کاهش تعداد باکتری ها، آنتی بیوتیک ها ممکن است اثرات سویا را کاهش دهند.
  2. داروهای تغییر یافته توسط کبد (سوبستراهای سیتوکروم P4502C9): برخی از داروها توسط کبد تغییر یافته و تجزیه می شوند. سویا ممکن است سرعت تجزیه این داروها توسط کبد را تغییر دهد. این می تواند اثرات و عوارض جانبی این داروها را تغییر دهد.

سویا معمولا در غذاها مصرف می شود. با این حال، مصرف سویا در مقادیر دارویی در دوران بارداری، احتمالاً ناایمن است. دوزهای بالاتر در دوران بارداری ممکن است به رشد کودک آسیب برساند.

اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا مصرف سویا در مقادیر دارویی در دوران شیردهی بی خطر است، وجود ندارد.

  1. کودکان: سویا معمولا در غذاها مصرف می شود. به نظر نمی رسد که دادن شیر خشک سویا به نوزادان باعث مشکلات سلامتی یا تولید مثلی در مراحل بعدی زندگی شود. به کودکان سویا را در مقادیر بیشتر از آنچه در غذا یا شیر خشک یافت می شود، ندهید. محققان نمی دانند که آیا سویا در دوزهای بالاتر برای کودکان بی خطر است یا خیر. هنگامی که سویا به عنوان جایگزینی برای شیر گاو در کودکانی که به شیر گاو حساسیت دارند استفاده شود، احتمالاً ایمن نیست. اگرچه شیرخشک های شیرخوار مبتنی بر پروتئین سویا اغلب برای کودکان مبتلا به آلرژی به شیر تبلیغ می شود، اما این کودکان اغلب به سویا نیز حساسیت دارند.
  2. سرطان سینه: اثرات سویا در افراد مبتلا به سرطان سینه نامشخص است.
  3. آلرژی به بادام زمینی و گیاهان وابسته: سویا ممکن است باعث واکنش های آلرژیک جدی در افرادی شود که به بادام زمینی و سایر اعضای خانواده گیاهان Fabaceae حساسیت دارند.
  4. کم کاری تیروئید: برخی از افراد مبتلا به این بیماری نیز سطح ید پایینی دارند. مصرف سویا ممکن است این وضعیت را در افرادی که سطح ید پایینی دارند بدتر کند.
  5. نارسایی کلیه: سویا حاوی ماده شیمیایی به نام فیتواستروژن است. افراد مبتلا به نارسایی کلیه که از محصولات سویا استفاده می کنند ممکن است سطح فیتواستروژن خونی آنها بسیار بالا باشد. اگر نارسایی کلیه دارید، از مصرف مقادیر زیاد سویا خودداری کنید.
  6. سنگ کلیه: محصولات سویا ممکن است خطر ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهند. محصولات سویا حاوی مقادیر زیادی مواد شیمیایی به نام اگزالات هستند. اگزالات ها ماده اصلی تشکیل دهنده سنگ کلیه هستند. اگر سابقه سنگ کلیه دارید، از مصرف مقادیر زیاد سویا خودداری کنید.
  7. حساسیت به شیر: کودکانی که به شیر گاو حساسیت زیادی دارند، ممکن است به محصولات سویا نیز حساس باشند. از محصولات سویا با احتیاط استفاده کنید.
  8. سرطان مثانه: محصولات سویا ممکن است شانس ابتلا به سرطان مثانه را افزایش دهند. اگر سرطان مثانه دارید یا در معرض خطر بالای ابتلا به آن هستید از مصرف غذاهای سویا خودداری کنید.
  1. Isoflavonoids: These include genistein, daidzein, and glycitein
  2. Phenolic Acids
  3. Flavonoids: Besides isoflavones, other flavonoids like quercetin are present in soybeans.
  4. Proteins: Soybeans contain about 35-40% protein
  5. Saponins
  6. Sterols (Phytosterols): Mainly β-sitosterol, campesterol, and stigmasterol
  7. Fatty Acids: Linoleic acid is the most abundant fatty acid in soybean oil.
  8. Tocopherols (Vitamin E): γ-tocopherol is particularly prevalent in soybean oil.
  9. Enzymes: Includes diastase (amylase), urease, lipase, allantoinase, peroxidase.

گیاه یکساله ؛ ساقه ها به ارتفاع ۳۰-۱۰۰ سانتیمتر ، ضخیم ، قوی ، ایستاده یا زانودار ، مانند دمبرگها کرکی مویی انبوده با کرکهای تقریبا سفید تا قرمز – قهوه ای ؛ برگچه ها بزرگ ، معمولا تخم مغری . گلها ۳-۱۰ تایی ، در گل آذین برگدار خوشه ای ؛ جام گل سفید یا بنفش ، بندرت قرمز ؛ درفش پررنگتر ؛ نیام مستطیلی ، راست یا داسی شکل ، کرکدار ؛ دانه ها ۱-۴ تایی ، زرد یا سبز تا قهوه ای تیره ، کروی تا تخم مرغی .

پراکندگی جهانی : جنوب شرق آسیا ، با منشا ژاپن ، معرفی شده در شمال آمریکا و سایر نقاط جهان .
پراکندگی جغرافیایی در ایران : امروزه این گونه بدلیل داشتن دانه های روغنی آن در استانهای گرگان و مازندران کاشته می شود .

کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.

پنل کاربری

ورود 

ثبت نام

دانلود اپلیکیشن