کتان

نام علمی :Linum usitatissimum L

نام انگلیسی : Flaxseed

نام خانواده : Linaceae

اندام مورد استفاده : دانه

کتان (Linum usitatissimum) به عنام منبع غذایی و الیاف کشت داده می شود. دانه‌های کتان منبع خوبی از فیبر مغذی و اسیدهای چرب امگا-۳، از جمله آلفا لینولنیک اسید هستند.

دانه‌های کتان همچنین حاوی فیتواستروژن‌هایی به نام لیگنان هستند که مشابه هورمون استروژن عمل می‌کنند. فیبر موجود در دانه کتان در پوسته دانه قرار دارد. به نظر می‌رسد مصرف آن قبل از غذا احساس گرسنگی و مقدار کلسترول جذب شده از غذا را کاهش دهد.

دانه کتان برای درمان یبوست، دیابت، کلسترول بالا، چاقی، التهاب کلیه در بیمارانی که به لوپوس مبتلا هستند و … استفاده می شود. با این حال اطلاعات کافی برای اثبات بسیاری از این کاربرد ها وجود ندارد.


روغن دانه کتان از دانه کتان به دست می‌آید. این روغن منبع خوبی از یک اسید چرب ضروری امگا-۳ به نام آلفا-لینولنیک اسید (ALA) است.

به نظر می‌رسد که آلفا-لینولنیک اسید و سایر ترکیبات موجود در روغن دانه کتان التهاب را کاهش می‌دهند؛ به همین دلیل از آن برای بیماری هایی که با التهاب همراه است مانند آرتریت روماتوئید، استفاده می شود.

روغن دانه کتان برای بیماری‌های قلبی، فشار خون بالا، سطح بالای کلسترول یا سایر چربی‌ها در خون (هیپرلیپیدمی) و بسیاری از شرایط دیگر استفاده می‌شود، اما شواهد علمی قوی برای تایید این کاربردها وجود ندارد.

منابع :

   

دانه کتان احتمالا برای موارد زیر موثر می باشد:

  1. یبوست: دانه کتان منبع خوبی از فیبر غذایی است. به نظر می رسد مصرف دانه کتان در مافین‌ها یا سایر غذاها باعث افزایش حرکات روده در بزرگسالان جوان و افراد مبتلا به دیابت می شود.
  2. دیابت: مصرف خوراکی دانه کتان ممکن است کمی کنترل قند خون را در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ بهبود بخشد. به نظر می رسد مصرف دانه کتان آسیاب شده که حداقل ۱۲ هفته استفاده شود، فواید بیشتری دارد.
  3. کلسترول بالا: به نظر می رسد مصرف دانه کتان به کاهش کلسترول تام و LDL کمک می کند. به نظر می رسد این دارو در افراد مبتلا به کلسترول بالا و در افرادی که دارای اضافه وزن هستند، بهترین اثر را دارد. اما مشخص نیست که مصرف بذر کتان باعث بهبود سطح تری گلیسیرید می شود یا خیر. به نظر نمی رسد مصرف دانه کتان باعث بهبود سطح HDL شود.
  4. فشار خون بالا: مصرف خوراکی دانه کتان ممکن است کمی فشار خون را در افراد مبتلا به فشار خون بالا کاهش دهد.
  5. درد سینه (ماستالژی): به نظر می رسد مصرف روزانه یک مافین دانه کتان به مدت ۳ ماه یا مصرف خوراکی پودر دانه کتان به مدت ۲ ماه، درد سینه را که در شروع چرخه قاعدگی ایجاد می شود ، کاهش دهد.
  6. چاقی: ممکن است در بزرگسالانی دارای اضافه وزن یا چاق، مصرف خوراکی دانه کتان به کاهش وزن بدن، شاخص توده بدنی (BMI) و اندازه دور کمر کمک کند. به نظر می رسد مصرف روزانه حداقل ۳۰ گرم دانه کتان به مدت حداقل ۱۲ هفته بهترین نتیجه را دارد. موسیلاژ دانه کتان نیز ممکن است به کاهش وزن کمک کند، اگرچه به نظر نمی رسد عصاره لیگنان دانه کتان کمک کننده باشد.
  7. تورم (التهاب) کلیه ها در افراد مبتلا به لوپوس: به نظر می رسد مصرف خوراکی دانه کتان کامل یا آسیاب شده باعث بهبود عملکرد کلیه در افراد مبتلا به SLE می شود.

کتان احتمالاً برای مورد زیر موثر نمی باشد:

  1. پوکی استخوان : به نظر نمی رسد مصرف خوراکی دانه کتان به تراکم استخوان در افراد مبتلا به پوکی استخوان کمک کند.

روغن کتان احتمالا برای موارد زیر موثر نمی باشد:

  1. اختلال دو قطبی: به نظر نمی‌رسد که مصرف خوراکی روغن دانه کتان علائم مانیا یا افسردگی در کودکان مبتلا به اختلال دو قطبی را بهبود بخشد.
  2. سطح بالای کلسترول یا سایر چربی‌ها در خون (هیپرلیپیدمی): به نظر نمی‌رسد که مصرف خوراکی روغن دانه کتان کلسترول را کاهش دهد.
  3. چاقی: در بزرگسالان دارایی اضافه وزن، مصرف خوراکی روغن دانه کتان وزن بدن، شاخص توده بدنی، یا اندازه دور کمر را کاهش نمی‌دهد.
  4. آرتریت روماتوئید: به نظر نمی‌رسد که مصرف روزانه روغن دانه کتان به صورت خوراکی علائم درد و سختی را در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید بهبود بخشد.

Adults (18 Years and Older)

  1. Flaxseed oil is available in liquid and capsule form, flaxseed powder, flour, and soluble fiber, and 10-250 g have been taken by mouth.
  2. Whole or bruised (not ground) flaxseed can be mixed with liquid and taken by mouth. Generally, 1 tablespoon in this form is mixed with 6-12 oz of liquid and taken by mouth up to three times a day. Some studies use doses of soluble flaxseed mucilage/fiber as high as 60-80 g/kg (1 kg = 2.2 lb) of the person’s weight. These liquid forms of flaxseed should not be confused with preparations of flaxseed oil.
  3. Anecdotally, 30-100 g of flaxseed flour can be mixed with warm or hot water to form a moist compress and can be applied to the skin up to three times a day. It is not clear how long a flaxseed poultice should be used.

Children (Younger than 18 Years)

  1. There is insufficient evidence to recommend a dose of flaxseed or flaxseed oil in children.

Flaxseed oil has most often been used by adults in doses of 1-2 grams by mouth daily for up to 6 months.

  • مصرف خوراکی:

دانه کتان احتمالاً برای اکثر بزرگسالان بی خطر است. افزودن دانه کتان به رژیم غذایی ممکن است تعداد حرکات روده را در هر روز افزایش دهد. همچنین ممکن است عوارض جانبی مانند نفخ، درد معده و حالت تهوع ایجاد کند. دوزهای بالاتر احتمالاً عوارض جانبی بیشتری ایجاد می کند. مصرف عصاره دانه کتان که حاوی لیگنان است احتمالا بی خطر است. عصاره لیگنان دانه کتان را می توان تا ۶ ماه با خیال راحت استفاده کرد. مصرف خوراکی دانه کتان خام یا نارس احتمالاً خطرناک می باشد و ممکن است سمی باشد.

  • مصرف پوستی:

دانه کتان در صورت استفاده در پارچه بر روی پوست احتمالاً بی خطر است.


  • مصرف خوراکی:

روغن دانه کتان احتمالاً برای اکثر بزرگسالان بی‌خطر است. مصرف روزانه مکمل‌هایی که حاوی ۲ گرم روغن دانه کتان هستند، تا ۶ ماه به‌طور ایمن استفاده شده‌اند. دوزهای بالاتر تا ۲۴ گرم در روز نیز تا ۷ هفته به‌طور ایمن استفاده شده‌اند. مصرف دوزهای بیشتر می‌توانند عوارض جانبی از جمله اسهال ایجاد کنند. واکنش‌های آلرژیک نیز ممکن است رخ دهد.

  • مصرف پوستی:

مصرف روغن دانه کتان احتمالاً در کوتاه‌مدت بی‌خطر است. این روغن تا ۴ هفته به‌طور ایمن روی مچ دست استفاده شده است.

  • مصرف چشمی:

مصرف روغن دانه کتان در کوتاه‌مدت در چشم احتمالاً بی‌خطر است. قطره‌های چشمی حاوی روغن دانه کتان تا ۳ ماه بدون خطر استفاده شده‌اند. قرمزی و خارش ممکن است در برخی افراد ایجاد شود.

تداخلات متوسط دانه کتان:

  1. داروهای ضد دیابت: دانه کتان ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. مصرف دانه کتان همراه با داروهای ضد دیابت ممکن است باعث کاهش بیش از حد قند خون شود.
  2. داروهای ضد انعقاد / ضد پلاکت: دانه کتان ممکن است سرعت لخته شدن خون را کند کند. مصرف دانه کتان همراه با داروهایی که سرعت لخته شدن خون را نیز کند می کنند، ممکن است خطر کبودی و خونریزی را افزایش دهد.
  3. داروهای آنتی بیوتیک: باکتری های موجود در روده، برخی از مواد شیمیایی موجود در دانه کتان را به لیگنان تبدیل می کنند که تصور می شود مسئول بسیاری از مزایای احتمالی دانه کتان هستند. با این حال، از آنجا که آنتی بیوتیک ها این باکتری ها را از بین می برند، لیگنان ها ممکن است به طور معمول تشکیل نشوند. این ممکن است اثرات دانه کتان را تغییر دهد.
  4. استروژن: دانه کتان می تواند مانند هورمون زنانه استروژن عمل کند. ممکن است با داروهایی که حاوی استروژن هستند رقابت کند. دانه کتان ممکن است این داروهای حاوی استروژن را کم اثر کند.
  5. داروهای ضد فشار خون: ممکن است مصرف دانه کتان همراه با داروهای ضد فشار خون باعث کاهش بیش از حد فشار خون شود.

تداخلات متوسط روغن کتان:

  1. داروهای ضد انعقاد / ضد پلاکت: روغن کتان ممکن است سرعت لخته شدن خون را کند کند. مصرف همزمان با داروهای ضد انعقاد خون، مانند آسپرین یا وارفارین، ممکن است خطر کبودی و خونریزی را افزایش دهد.
  2. داروهای ضد فشار خون: روغن کتان ممکن است فشار خون را کاهش دهد. مصرف همزمان با داروهای ضد فشار خون مانند لوزارتان یا هیدروکلروتیازید، ممکن است باعث افت بیش از حد فشار خون شود.
  3. ازتیمایب: روغن کتان حاوی آلفا-لینولنیک اسید است. مصرف همزمان ازتیمایب و روغن کتان ممکن است آلفا-لینولنیک اسید در بدن جذب نشود. اگر ازتیمایب مصرف می‌کنید، قبل از مصرف روغن کتان با پزشک مشورت کنید.

مصرف خوراکی دانه کتان در دوران بارداری احتمالاً خطرناک است. دانه کتان می تواند مانند هورمون استروژن عمل کند. برخی از پزشکان نگران هستند که این امر می تواند به بارداری آسیب برساند. اما شواهد بالینی قابل اعتمادی در مورد اثرات آن بر بارداری وجود ندارد.


مصرف خوراکی روغن کتان احتمالاً در دوزهای تا ۲ گرم در روز برای مدت تا ۶ هفته در دوران بارداری بی‌خطر است. اما استفاده از روغن کتان در سه‌ماهه دوم یا سوم بارداری با افزایش خطر زایمان زودرس مرتبط شده است.

اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا دانه کتان برای استفاده در دوران شیردهی بی خطر است یا خیر، وجود ندارد.


اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا روغن کتان برای استفاده در دوران شیردهی بی خطر است یا خیر، وجود ندارد.

  1. سطوح بالای تری گلیسیرید (هیپرتری گلیسیریدمی): دانه کتان تا حدی بدون چربی، که حاوی مقدار کمتری اسید آلفا لینولنیک است، ممکن است سطح تری گلیسیرید را افزایش دهد. اگر سطح تری گلیسیرید شما خیلی بالاست، دانه کتان را مصرف نکنید.
  2. سرطان ها یا وضعیت بیماری های حساس به هورمون: از آنجا که دانه کتان ممکن است تا حدودی مانند هورمون استروژن عمل کند، ممکن است وضعیت بیماری های حساس به هورمون را بدتر کند. برخی از این موارد شامل سرطان سینه و تخمدان است.
  3. جراحی: دانه کتان ممکن است خطر خونریزی در حین و بعد از جراحی را افزایش دهد. حداقل ۲ هفته قبل از جراحی برنامه ریزی شده استفاده از آن را متوقف کنید.

  1. کودکان: مصرف خوراکی روغن کتان احتمالاً برای کودکان در کوتاه‌مدت بی‌خطر است. کودکان حدود ۷ تا ۸ ساله تا ۳ ماه به‌طور ایمن از روغن کتان استفاده کرده‌اند.
  2. جراحی: روغن کتان ممکن است خطر خونریزی در طول و پس از جراحی را افزایش دهد. حداقل دو هفته قبل از جراحی برنامه‌ریزی شده، مصرف آن را متوقف کنید.
  1. Mucilages (3-10%, in the epidermis, high swelling capacity): including arabinoxylans, galactans, rhamnogalacturonans
  2. Cyanogenic glycosides (0.05-0.1%): linustatin and neolinustatin (yielding under optimal conditions 30-50 mg HCN per 100 gm)
  3. Fatty oil (30-45%): chief fatty acids linolenic acid (40-70%), linoleic acid (10-25%), oleic acid (13-30%)
  4. Proteins (20-27%)
  5. Lignans: secoisolariciresinol-diglucoside
  6. Phenylpropane derivatives: including among others, linusitamarine

The laxative effect of linseed is attributed to the swelling of polysaccharides in the intestines, to form a softer stool and exert pressure on the gut wall. It should be noted that broken seeds have an inferior laxative efficacy since the increase of the volume may already start in the stomach. An animal experiment confirmed that the oral application of linseed increased the water content of the feces.

Animal experiments have demonstrated that the consumption of linseed lowers cholesterol levels. This may be related to the unsaturated fatty acid content of the oils and to the fibers, which inhibit the absorption of cholesterol. Some studies have indicated that lignans may also play a role in this effect.

Linseed extracts exert estrogenic effect in different in vitro models. The antioxidant effect is due to the lignan and unsaturated fatty oil content.

کتان ، گیاهی است از خانواده کتان ( Linaceae ) ، علفی ، بدون کرک ، یک و دو ساله ، به ارتفاع تا ۱ متر ، دارای ساقه افراشته و برگهای خطی ، سرنیزه ای و نوک تیز به رنگ سبز مات که سه رگبرگ طولی دارد . گلهای آن منظم و بزرگ به رنگ آبی اسمانی و مرکب از قطعات ۵ تایی است . میله پرچمها در قاعده به هم مرتبط است . میوه کپسول آن به طول ۶ تا ۸ متر میلی متر ، مدور و محتوی یک دانه قهوه ای در هر خانه است و در هر میوه تا ۱۰ دانه وجود دارد .

کتان به واسطه ارزش اقتصادی که در صنایع تهیه الیاف و روغن دارد . در اکثر نقاط جهان کشت و پرورش داده می شود ، اما بیشترین کشت آن در کشور های آرژانتین ، هندوستان ،مراکش ، مصر ، بلژیک و مجارستان است . کتان به صورت خودرو در ایران ( آذربایجان شرقی ، مازندران ، هرمزگان ) می روید و از کشت آن در مناطق مختلف ایران گزارش شده است .

کتان شامل دانه های خشک شده کامل به شکل بیضوی ، با نوک کشیده ، شفاف و لغزنده است؛ این دانه ها دارای رنگ قهوه ای براق ، بعضا روشنتر و بدون بو است و‌طعمی موسیلاژی دارد .
پودر کتان به رنگ کرم مایل به قهوه ای دیده می شود . این پودر بدون بو است و مزه ای روغنی و موسیلاژی دارد .

a) تکه ای از قسمت پوست داه به رنگ زرد مایل به قهوه ای ، سلولهای الیافی به صورت عمودی (۱) و افقی (۲) در کنار یکدیگر
b) تکه ای از قسمت سلولهای رنگدانه دار به رنگ قهه ای در نمای سطحی ، به شکل سنگفرشی ، بعضی از رنگدانه ها بیرون از سلول ، خیلی اختصاصی
c) تکه ای از قسمت بافت حلقوی دانه در نمای سطحی ، فراوان ، اختصاصی
d) قطره های روغن
e) تکه از بافت جنین ، فراون
f) تکه ای از بافت جنین در مقطع عرضی ، فراوان
g) تکه ای از اپیدرم موسیلاژی در نمای سطحی در نمای سطحی ، اغلب دارای سلولهای موسیلاژی گلوله ای شکل ، فراون و اختصاصی
در این بررسی نباید ذرات نشاسته ، بلورهای اکسالات کلسیم و کرکها دیده شوند .

در بازار گیاهان دارویی ایران اشتباها به جای کتان ، از کتان سفید یا کتان هرز با نام علمی linum album استفاده می شود .

محصولات دارویی حاوی کتان

کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.

پنل کاربری

ورود 

ثبت نام

دانلود اپلیکیشن