عناب (خرمای چینی)
نام علمی :Ziziphus vulgaris (Ziziphus jujuba Mill.)
نام انگلیسی : Zizyphus
نام خانواده : Rhamnaceae
اندام مورد استفاده : میوه و برگ
عناب درختچه ای خاردار با میوه های خوراکی است که ظاهری شبیه خرما دارند. عناب از نظر فیبر، ویتامین C، ویتامین های گروه B و اسید های چرب بسیار غنی است.
این گیاه حاوی موادی است که ممکن است سطح قند و چربی را در خون کاهش داده و خاصیت خواب آوری هم داشته باشند. از عناب برای یبوست، دیابت، پیری پوست، کلسترول بالا، بی خوابی و … استفاده می شود. با این حال اطلاعات کافی برای اثبات این کاربرد ها وجود ندارد.
ما در حال حاضر هیچ اطلاعاتی برای کاربردهای عناب نداریم.
• Zizyphus fruit is commonly eaten as a food.
• As medicine, zizyphus fruit extract and powder, as well as the seed extract, have been taken by mouth by adults in varying doses.
مصرف خوراکی:
میوه عناب معمولاً در غذاها مصرف می شود. مصرف میوه یا دانه عناب در کوتاه مدت به عنوان دارو احتمالاً بی خطر است.
- مصرف پوستی:
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای اطلاع از بی خطر بودن عناب یا عوارض جانبی آن وجود ندارد.
تداخلات متوسط:
- داروهای ضد دیابت: عناب ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. مصرف عناب همراه با داروهای ضد دیابت ممکن است باعث کاهش بیش از حد قند خون شود. قند خون خود را به دقت کنترل کنید.
- داروهای آرام بخش (CNS depressants): عناب ممکن است باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شود. داروهای آرام بخش نیز می توانند باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شوند. مصرف عناب همراه با داروهای آرام بخش ممکن است باعث مشکلات تنفسی و/یا خواب آلودگی بیش از حد شود.
- داروهای تغییر یافته توسط کبد (سوبستراهای سیتوکروم P450 1A2 ): برخی از داروها توسط کبد تغییر یافته و تجزیه می شوند. عناب ممکن است سرعت تجزیه این داروها توسط کبد را تغییر دهد. این امر می تواند اثرات و عوارض جانبی این داروها را تغییر دهد.
میوه عناب معمولاً در غذاها مصرف می شود. اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا مصرف عناب به عنوان دارو در دوران بارداری بی خطر است یا خیر، وجود ندارد.
میوه عناب معمولاً در غذاها مصرف می شود. اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا مصرف عناب به عنوان دارو در دوران شیردهی بی خطر است یا خیر ، وجود ندارد.
- آلرژی به شیرابه گیاهان (لاتکس): افرادی که به لاتکس حساسیت دارند ممکن است به عناب نیز حساسیت داشته باشند.
- جراحی: عناب ممکن است قند خون را کاهش دهد و در کنترل قند خون در حین و بعد از عمل جراحی اختلال ایجاد کند. عناب همچنین ممکن است سبب کاهش فعالیت سیستم عصبی شود. حداقل ۲ هفته قبل از جراحی برنامه ریزی شده مصرف عناب را متوقف کنید.
عناب دارای لعاب فراوان، مواد قندی مختلف، ۲/۷۳-۶/۴۳ درصد مواد پروتئینی، املاح آلی و ویتامین ث است و وجود اسید زی زیفیک در میوه گیاه نیز گزارش شده است. در آزمایش دیگری ترکیبات شیمیایی میوه عناب به شرح زیر گزارش شده است:
۲۰/۴% رطوب، %۵/۳ پروتئین، %۱/۳ چربی، %۲/۷ خاکستر، %۴/۴ فیبر، %۳/۷ پکتین محلول در آمونیوم اگزالات، %۳ پکتین محلول در آب، %۱ پکتین محلول در اسیدکلریدریک و ۱% پکتین محلول در سدیم هیدروکساید و قندهای موجود در میوه خشک حاوی %۴۸/۱ ساکارز و %۱۸/۷ فروکتوز و %۱۱/۳ گلوکز می باشد.
در میوه عناب مقادیر بالایی از cGMP (30-50 گرم وزن خشک بر حسب nmol) و cAMP (50-100 گرم وزن خشک بر حسب nmol) شناسایی شده است. که مقدار cGMP در هنگام رسیدگی میوه تا ۹۰ برابر افزایش پیدا کرده است و با TLC جدا شده است.
از عصاره متانولی میوه عناب با کمک HPLC دو ماده ۳-۵-o- ترانس پاراکوماروئیل آلیفیتولیک اسید یا TCA و سپس پاراکوماروئیل آلیفیتواسید یا CCA از هم جدا شده اند.
استخراج پترولیوم اتری میوههای عناب از نظر اسیدهای چرب و استرول ها با کمک GC مورد بررسی قرار گرفت. ماده اصلی میوه اسید اولئیک است. سیتوسترول و استیگماسترول و دزموسترول (به طور جزئی) نیز در میوه گزارش شده است. (فارماکوپه گیاهی ایران)
کاربرد
ما در حال حاضر هیچ اطلاعاتی برای کاربردهای عناب نداریم.
دوزینگ
• Zizyphus fruit is commonly eaten as a food.
• As medicine, zizyphus fruit extract and powder, as well as the seed extract, have been taken by mouth by adults in varying doses.
عوارض جانبی
- مصرف خوراکی:
میوه عناب معمولاً در غذاها مصرف می شود. مصرف میوه یا دانه عناب در کوتاه مدت به عنوان دارو احتمالاً بی خطر است.
- مصرف پوستی:
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای اطلاع از بی خطر بودن عناب یا عوارض جانبی آن وجود ندارد.
تداخلات دارویی
تداخلات متوسط:
- داروهای ضد دیابت: عناب ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. مصرف عناب همراه با داروهای ضد دیابت ممکن است باعث کاهش بیش از حد قند خون شود. قند خون خود را به دقت کنترل کنید.
- داروهای آرام بخش (CNS depressants): عناب ممکن است باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شود. داروهای آرام بخش نیز می توانند باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شوند. مصرف عناب همراه با داروهای آرام بخش ممکن است باعث مشکلات تنفسی و/یا خواب آلودگی بیش از حد شود.
- داروهای تغییر یافته توسط کبد (سوبستراهای سیتوکروم P450 1A2 ): برخی از داروها توسط کبد تغییر یافته و تجزیه می شوند. عناب ممکن است سرعت تجزیه این داروها توسط کبد را تغییر دهد. این امر می تواند اثرات و عوارض جانبی این داروها را تغییر دهد.
بارداری
میوه عناب معمولاً در غذاها مصرف می شود. اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا مصرف عناب به عنوان دارو در دوران بارداری بی خطر است یا خیر، وجود ندارد.
شیردهی
میوه عناب معمولاً در غذاها مصرف می شود. اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا مصرف عناب به عنوان دارو در دوران شیردهی بی خطر است یا خیر، وجود ندارد.
احتیاط و منع مصرف
- آلرژی به شیرابه گیاهان (لاتکس): افرادی که به لاتکس حساسیت دارند ممکن است به عناب نیز حساسیت داشته باشند.
- جراحی: عناب ممکن است قند خون را کاهش دهد و در کنترل قند خون در حین و بعد از عمل جراحی اختلال ایجاد کند. عناب همچنین ممکن است سبب کاهش فعالیت سیستم عصبی شود. حداقل ۲ هفته قبل از جراحی برنامه ریزی شده مصرف عناب را متوقف کنید.
مواد موثره
عناب دارای لعاب فراوان، مواد قندی مختلف، ۲/۷۳-۶/۴۳ درصد مواد پروتئینی، املاح آلی و ویتامین ث است و وجود اسید زی زیفیک در میوه گیاه نیز گزارش شده است. در آزمایش دیگری ترکیبات شیمیایی میوه عناب به شرح زیر گزارش شده است:
۲۰/۴% رطوب، %۵/۳ پروتئین، %۱/۳ چربی، %۲/۷ خاکستر، %۴/۴ فیبر، %۳/۷ پکتین محلول در آمونیوم اگزالات، %۳ پکتین محلول در آب، %۱ پکتین محلول در اسیدکلریدریک و ۱% پکتین محلول در سدیم هیدروکساید و قندهای موجود در میوه خشک حاوی %۴۸/۱ ساکارز و %۱۸/۷ فروکتوز و %۱۱/۳ گلوکز می باشد.
در میوه عناب مقادیر بالایی از cGMP (30-50 گرم وزن خشک بر حسب nmol) و cAMP (50-100 گرم وزن خشک بر حسب nmol) شناسایی شده است. که مقدار cGMP در هنگام رسیدگی میوه تا ۹۰ برابر افزایش پیدا کرده است و با TLC جدا شده است.
از عصاره متانولی میوه عناب با کمک HPLC دو ماده ۳-۵-o- ترانس پاراکوماروئیل آلیفیتولیک اسید یا TCA و سپس پاراکوماروئیل آلیفیتواسید یا CCA از هم جدا شده اند.
استخراج پترولیوم اتری میوههای عناب از نظر اسیدهای چرب و استرول ها با کمک GC مورد بررسی قرار گرفت. ماده اصلی میوه اسید اولئیک است. سیتوسترول و استیگماسترول و دزموسترول (به طور جزئی) نیز در میوه گزارش شده است. (فارماکوپه گیاهی ایران)
- چرخهٔ زندگی: درختچه یا درخت کوچک، پایا، خزانپذیر
ارتفاع: ۵ تا ۱۰ متر (گاه تا ۱۵ متر)
تاج: واگرا یا واژگون، گاهی با پاجوش
شاخهها: جوان، بدون کرک، سبز، سپس قهوهای مایل به قرمز؛ باریک و درهمپیچیده؛ گوشوارکها خارمانند
برگها: متناوب، تخممرغی کشیده، نوک گرد یا اندکی نوکدار، قاعده گوهای، حاشیه دندانارهای–دالبر؛ طول ۶–۲ سانتیمتر؛ اغلب بدون کرک، گاهی در حالت جوان کرکدار؛ دارای ۴–۱ غده برجسته در نزدیکی قاعده
دمبرگ: کوتاه (۴–۱ سانتیمتر)، معمولاً بدون غده
گلآذین: گرزن ۵–۲تایی با پایه کوتاه، گلها سفید، قطر ۴–۳ میلیمتر، همزمان با برگها
میوه: شفت بیضوی تا کروی، قطر ۲/۵–۱/۵ سانتیمتر (در کشتشدهها تا ۳ سانتیمتر)، رنگ قرمز تیره یا متمایل به مشکی، گوشت سفید یا سبزفام، شیرینمزه و خوراکی
هسته: سخت، بیضوی، چسبیده به گوشت
درخت بومی نواحی مدیترانه و آسیای معتدله است و در منطقه وسیعی از ایران تا ژاپن میروید. در ایران به صورت خودرو در سواحل دریای خزر (گرگان، بین بابل و بابلسر، بین قائمشهر و بهشهر)، دامنه نیلکوه در مینودشت، کردستان، سردشت، لرستان، بختیاری و الموت دیده میشود. همچنین در شهرستانهایی مانند همدان، مشهد، بلوچستان، کرمان (ارتفاعات ۲۰۰۰ متری)، شیراز و اطراف آن، سیستان (زابل) کشت میشود.
پودر میوه عناب، زرد نارنجی رنگ و چسبناک است و ویژگیهای میکروسکوپی زیر را دارد:
- الف) بخشی از سلولهای اپیدرمی میوه حاوی رنگدانه
- ب) بخشی از سلولهای پارانشیمی با بلورهای ستارهای و تراکم زیاد بافتی
- ج) بخشی از آوندهای چوبی همراه با سلولهای پارانشیمی در اطراف آن
ندارد.
مناطق خشک تا نیمهخشک، خاکهای شنی تا لومی، زمینهای باز و آفتابی، باغها و اراضی زراعی
توصیف گیاه شناسی
گیاه Zizyphus jujuba ، گیاهی است درختچه ای افراشته ، منشعب گسترده و درختی کوچک به ارتفاع ۵ تا ۱۰ ( به ندرت ۱۵ ) متر ، برگها تخم مرغی کشیده با حاشیه ای دندان اره ای – دالبر ، بدون کرک با دمبرگی کوتاه ، نوک برگ گرد با اندکی نوک دار به برگها به طول ۲ تا ۶ سانتیمتر و متناوب . شاخه ها باریک و در هم پیچیده ، گوشوارک ها خار مانند ، شاخه های جوان و بدون کرک ، گل ها به قطر ۳ تا ۴ میلیمتر با گل آذین گرزن که در هر یک ۲ تا ۵ گل وجود دارد ، گل شاخه ها باریک و در هم پیچیده ، گوشوارک ها خار مانند ، شاخه های جوان و بدون کرک ، گلها به قطر ۳ تا ۴ میلیمتر با گل آذین گرزن که در هر یک ۲ تا ۵ گل وجود دارد ، گل آذین ها با پایه هایی کوتاه ، میوه ها شفت به ابعاد ۱/۵ تا ۲/۵×۱ تا ۱/۵ سانتیمتر ، بیضوی تا تقریبا کروی ، در گیاهان کاشته شده به ۳ سانتیمتر با بیشتر نیز می رسد ، به رنگ قرمزتیره و یا متمایل به مشکی ، گوشت میوه سفید و یا با هاله ای سبزفام ، شیرین مزه و خوراکی.
پراکنش جغرافیایی
درخت بومی نواحی مدیترانه و آسیای معتدله است و در منطقه وسیعی از ایران تا ژاپن می روید . در ایران نیز در سواحل دریای خزر ( گرگان ، بین بابل و بابلسر و بین قائم شهر و بهشهر ) و دامنه نیل کوه در مینودشت و در کردستان و سردشت ، لرستان ، بختیاری و الموت بحال خودرو دیده می شود و در بعضی شهرستانها مانند همدان و مشهد و بلوچستان و کرمان ( ارتفاعات ۲۰۰۰ متری ) و شیراز و اطراف آن وسیستان ( زابل ) و … کشت می شود.
مشخصات میکروسکوپی
پودر میوه عناب پودری زرد نارنجی رنگ و چسبناک میباشد و دارای ویژگیهای میکروسکوپی زیراست:
بخشی از سلولهای اپیدرمی میوه حاوی رنگدانه [الف] ، بخشی از سلولهای پارانشیمی با بلورهای ستاره ای با تراکم زیاد بافتی [ب] و بخشی از آوندهای چوبی همراه با سلولهای پارانشیمی در اطراف آن [ج].
گیاه جایگزین و تقلب
ندارد
محصولات دارویی حاوی عناب
کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.
پنل کاربری
ورود
دانلود اپلیکیشن




