شاهدانه
نام علمی : .L Cannabis sativa
نام انگلیسی : Cannabis
نام خانواده : Cannabaceae
اندام مورد استفاده : برگ
شاهدانه گیاهی دارویی است که حاوی دسته ای از ترکیبات به نام کانابینوئید هاست. از مهمترین کانابینوئید های این گیاه میتوان به دلتا-۹- تتراهیدروکانابینول (THC) و کانابیدیول (CBD) اشاره کرد.
بیش از ۱۰۰ کانابینوئید تاکنون از گیاه شاهدانه شناسایی شده است. رسپتور های خاصی در سیستم اعصاب برای اتصال به این کانابینوئید ها وجود دارد. در این بین روی کانابینوئید THC و CBD مطالعات بیشتری انجام شده است. میزان کانابینوئید ها در برگ و گلهای این گیاه از سایر بخشها بیشتر است.
ماری جوانا بیشتر به عنوان یک ماده ی مخدر تفریحی استفاده می شود ( واریته حاوی دلتا-۹ تتراهیدروکانابینول بالاتر از ۰/۳ % ). این گیاه در بیماری MS، درد های عصبی، حالت تهوع، استفراغ، میگرن و … هم کاربرد دارد. با این حال اطلاعات کافی برای اثبات بسیاری از این ادعا ها وجود ندارد. حتی استفاده از شاهدانه در بیماری کووید-۱۹ هم از نظر علمی اثبات شده نیست.
شاهدانه را با hemp(واریته غیر سمی و حاوی محتوی دلتا-۹ تتراهیدروکانابینول کم شاهدانه) اشتباه نگیرید. hemp بر اساس استاندارد ها کمتر از ۰/۳% THC دارد. البته شاهدانه و hemp هر دو کانابینوئید های دیگری مانند کانابیدیول، کانابیدی وارین (CBDV)، کانابیگرول (CBG) و … دارند.
بر اساس قوانین فدرال آمریکا مصرف ماری جوانا برخلاف hemp غیر قانونی است و به عنوان ماده ای بدون خواص درمانی قابل قبول و با پتانسیل بالا برای سواستفاده شناخته می شود. البته بعضی ایالت ها استفاده ی تفریحی از آن را قانونی کرده اند.
اثر شاهدانه در موارد زیر قطعی یا قابل توجه می باشد:
- درمان درد مزمن در بزرگسالان
- درمان تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی (ضد استفراغ)
- بهبود علائم اسپاستیسیته مولتیپل اسکلروزیس گزارش شده توسط بیمار
شاهدانه در مورد زیر احتمالا موثر می باشد:
- بهبود پیامدهای خواب کوتاه مدت در افراد مبتلا به اختلال خواب مرتبط با سندرم آپنه انسدادی خواب، فیبرومیالژیا، درد مزمن و مولتیپل اسکلروزیس
- MS: به نظر می رسد اسپری کردن عصاره شاهدانه (Sativex) به زیر زبان علائم ام اس مانند اسپاسم عضلانی و درد عصبی را بهبود می بخشد. این اسپری در آمریکا وجود دارد و در انگلستان و کانادا تنها با تجویز پزشک قابل تهیه است. همچنین قطره Epidiolex توسط FDA آمریکا approve گرفته است.
اثر شاهدانه در موارد زیر شواهد کمی دارد:
- افزایش اشتها و کاهش کاهش وزن مرتبط با HIV/AIDS
- بهبود علائم اسپاستیسیته مولتیپل اسکلروزیس اندازه گیری شده توسط پزشک
- بهبود علائم سندرم Tourette
- بهبود علائم اضطراب در افراد مبتلا به اختلالات اضطراب اجتماعی
- کاهش پیامد های ناشی از آسیب مغزی یا خونریزی داخل جمجمه (به عنوان مثال ناتوانی و مرگ و میر)
اثر شاهدانه در موارد زیر شواهدی وجود ندارد یا کافی نیست:
- سرطان ها، از جمله glioma
- سندرم کاشکسی مرتبط با سرطان و بی اشتهایی عصبی
- علائم سندرم روده تحریک پذیر
- صرع
- اسپاستیسیتی در بیماران فلج ناشی از آسیب نخاعی
- علائم مرتبط با اسکلروز جانبی آمیوتروفیک
- بیماری chorea و برخی علائم عصبی روانی مرتبط با بیماری هانتینگتون
- علائم سیستم حرکتی مرتبط با بیماری پارکینسون یا دیسکینزی ناشی از لوودوپا
- دستیابی به پرهیز از مصرف مواد اعتیاد آور
- پیامدهای سلامت روان در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی یا روان پریشی اسکیزوفرنیفرم
شاهدانه در موارد زیر موثر نمی باشد:
- بهبود علائم مرتبط با زوال عقل
- بهبود فشار داخل چشم مرتبط با گلوکوم
The dosage of Epidiolex® depends on a person’s weight. Epidiolex® is taken by mouth (orally).
Usual Adult and Child Dose of Epidiolex® for Lennox-Gastaut Syndrome and Dravet Syndrome
Initial dose: Epidiolex® ۲.۵ mg/kg twice a day
-After 1 week, your healthcare provider may increase the dose to 5 mg/kg orally twice a day
-For patients tolerating therapy and requiring further seizure reduction, may increase in 2.5 mg/kg twice a day increments as tolerated but no more frequently than every other day
Maintenance dose: 10 to 20 mg/kg/day
Maximum dose: 20 mg/kg/day
Comments:
-A dose of 20 mg/kg/day has demonstrated a greater reduction in seizure rates, but is associated with an increase in adverse reactions.
Usual Adult and Child Dose of Epidiolex for Tuberous Sclerosis Complex
Initial dose: Epidiolex® 2.۵ mg/kg orally twice a day
-Increase dose in weekly increments of 2.5 mg twice a day (5 mg/kg/day) as tolerated to 12.5 mg/kg twice a day
-For patients requiring a more rapid titration, the dose may be increased no more frequently than every other day
Maintenance dose: 25 mg/kg/day
Maximum dose: 25 mg/kg/day
Comments:
-The effectiveness of doses lower than 25 mg/kg/day has not been studied.
The dosage of Sativex® spray :
- Starting Dose: Begin with one spray per day.
- Titration Schedule: Increase the dose by one spray each day until reaching a maximum of 12 sprays per day. This process may take up to two weeks to find the optimal dose
مصرف خوراکی:
- شاهدانه در استفاده در مقادیر زیاد یا طولانی مدت، احتمالاً خطرناک است.
- مصرف شاهدانه خوراکی حاوی حدود ۵۰ میلی گرم THC با عوارض جانبی جدی ارتباط داده شده است.
- مصرف منظم و زیاد شاهدانه میتواند باعث سندرم تهوع زیاد کانابینوئید(cannabinoid hyperemesis syndrome) شود. این حالت تهوع و استفراغ شدیدی است که به داروهای معمولی ضد تهوع پاسخ نمی دهد. همچنین شاهدانه بعد از حداقل یک تا دو هفته استفاده ی منظم وابستگی ایجاد می کند.
مصرف استنشاقی:
- مصرف مقادیر زیاد یا طولانی مدت شاهدانه احتمالاً خطرناک است.
- کشیدن ( smoking ) یا ویپ ( سیگار الکترونیک ) شاهدانه می تواند باعث مشکلات تنفسی شود.
- کشیدن منظم شاهدانه ممکن است باعث سندرم تهوع زیاد کانابینوئید و یا بروز وابستگی شود.
مصرف به فرم اسپری دهانی:
- اسپری حاوی عصاره ی شاهدانه (Sativex) احتمالاً ایمن است. این محصول در آمریکا موجود است و در انگلستان و کانادا با تجویز پزشک قابل تهیه است.
تداخلات شدید:
- وارفارین (warfarin): استفاده از شاهدانه ممکن است اثرات وارفارین را افزایش دهد و با این کار ریسک خونریزی و کبودی افزایش پیدا می کند.
تداخلات متوسط:
- داروهای آرام بخش (barbiturates/CNS depressants): شاهدانه ممکن است باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شود. داروهای آرام بخش نیز می توانند باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شوند. در نتیجه مصرف این دو کنار هم ممکن است این عوارض را تشدید کند.
- تئوفیلین(theophylline): مصرف شاهدانه ممکن است اثرات تئوفیلین را کاهش دهد. البته به نظر نمیرسد که کاهش اثرات تئوفیلین نگران کننده باشد.
- داروهای ضد انعقاد / ضد پلاکت (anticoagulant/antiplatelet drugs): شاهدانه ممکن است سرعت لخته شدن خون را کند کند. مصرف شاهدانه در کنار داروهای ضد انعقاد و ضد پلاکت احتمال دارد ریسک خونریزی یا کبودی را افزایش دهد.
- سوبستراهای سیتوکروم P450 2E1 ،P450 3A4و P450 2C9: شاهدانه ممکن است سرعت متابولیسم این داروها و در نتیحه اثرات و عوارض جانبی آن ها را تغییر دهد.
- سوبسترا های P-glycoprotein: بعضی داروها در سلول با پمپ های غشایی جابجا می شوند. شاهدانه ممکن است کارکرد این پمپ ها و میزان دارویی که در سلول میماند را تغییر دهد. در نتیجه ممکن است اثرات و عوارض جانبی بعضی دارو ها تغییر کند.
- بیهوشی و بی حسی (anesthesia): استفاده از شاهدانه ممکن است باعث شود بیمار به بی حسی بیشتری برای جراحی احتیاج پیدا کند. اگر به طور منظم از شاهدانه استفاده می کنید به پزشک خود اطلاع دهید. در صورت امکان، مصرف این گیاه را حداقل دو هفته قبل از عمل قطع کنید.
- داروهای حل کننده لخته خون (thrombolytic drugs): شاهدانه ممکن است سرعت لخته شدن خون را کند کند. مصرف این گیاه در کنار داروهای ترومبولیتیک ریسک کبودی و خونریزی را افزایش می دهد.
- دارو های القاءکننده ی سیتوکروم P450 3A4و P450 2C9: این داروها میتوانند متابولیسم شاهدانه را در کبد افزایش دهند و با این کار اثرات و عوارض جانبی این گیاه تغییر پیدا می کند.
- داروهای مهار کننده ی سیتوکروم P450 3A4 و P450 2C9: این داروها متابولیسم شاهدانه در کبد را کاهش میدهند و با این کار اثرات و عوارض جانبی این گیاه تغییر پیدا می کند.
- الکل (alcohol): استفاده از شاهدانه در کنار الکل ممکن است اثرات الکل را بر سیستم عصبی مرکزی افزایش دهد. در نتیجه احتمال عوارضی مانند خواب آلودگی و تغییر خلق و خو افزایش پیدا می کند.
تداخلات ضعیف:
- داروهای آنتی سایکوتیک (antipsychotic drugs): به نظر نمی رسد مصرف شاهدانه در کنار برخی از داروهایی که برای اسکیزوفرنی استفاده می شود، تأثیر آنها را کاهش دهد.
استفاده از شاهدانه در دوران بارداری خطرناک است. این گیاه از جفت عبور کرده و می تواند رشد جنین را کند کند. در نتیجه خطر زایمان زودرس، مرده زایی، لوسمی دوران کودکی (childhood leukemia)، ناهنجاری ها یا نیاز به مراقبت های ویژه پس از تولد افزایش می یابد.
به علاوه مصرف شاهدانه در دوران بارداری می تواند منجر به کاهش هوش و بروز مشکلات عاطفی در کودک در زمان رشد او شود.
خطر کم خونی و فشار خون بالا در دوران بارداری با مصرف این گیاه افزایش پیدا می کند.
استفاده از شاهدانه در دوران شیردهی خطرناک است. مواد موجود در این گیاه به شیر مادر منتقل می شود و حتی پس از قطع مصرف شاهدانه بیش از ۶ هفته در شیر او باقی میماند. این مواد میتوانند رشد نوزاد را کند کنند. پس اگر مادری شیرده هستید استفاده از این گیاه را متوقف کنید.
- اختلال دوقطبی: مصرف شاهدانه ممکن است فاز مانیا را در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی شدید تر کند.
- بیماری های قلبی: شاهدانه ممکن است ضربان قلب و فشار خون را بالا ببرد و ریسک حمله ی قلبی را افزایش دهد.
- آلرژی به میوه و سبزیجات: شاهدانه ممکن است احتمال بروز واکنش آلرژیک را در افرادی که به غذاهایی مانند گوجه، موز و خانواده ی مرکبات حساسیت دارند تشدید کند.
- افسردگی: استفاده از شاهدانه ممکن است خطر ابتلا به افسردگی را افزایش دهد. همچنین می تواند علائم این بیماری را بدتر کرده و افکار خودکشی را در افرادی که قبلاً افسردگی دارند افزایش دهد.
- دیابت: مصرف شاهدانه ممکن است کنترل سطح قند خون را دشوارتر کند. همچنین می تواند خطر عوارض طولانی مدت ناشی از دیابت را افرایش دهد. پس در مصرف این گیاه احتیاط کنید.
- صرع: دوزهای بالای شاهدانه ممکن است باعث تشنج در افراد مبتلا به صرع شود. چندین گزارش وجود دارد مبنی بر این که دوزهای بالای این گیاه باعث تشنج شده است.
- ضعف سیستم ایمنی: گیاه شاهدانه ممکن است به میکروب هایی مانند قارچ آلوده باشد. در این صورت مصرف آن در افرادی با سیستم ایمنی ضعیف ممکن است ریسک عفونت های قارچی را در آن ها افزایش دهد.
- بیماری های کبدی: اطلاعات دقیقی در مورد بدتر شدن بیماری های مزمن کبدی بعد از مصرف شاهدانه وجود ندارد. با این حال بهتر است جانب احتیاط را رعایت کنید.
- بیماری های ریوی: شاهدانه می تواند اختلالات ریوی را بدتر کند. استفاده منظم ممکن است خطر ابتلا به سرطان ریه و بیماری آمفیزم را افزایش دهد.
- ضربان قلب نامنظم: شاهدانه ممکن است خطر ضربان قلب نامنظم را در افرادی که پر ریسک هستند افزایش دهد.
- اسکیزوفرنی: استفاده از شاهدانه ممکن است علائم اسکیزوفرنی را بدتر کند.
- سکته مغزی: مصرف شاهدانه در افرادی که یک بار سکته کردهاند ریسک بروز سکته ی دوم را افزایش می دهد.
- افرادی که قصدترک سیگار دارند: استفاده از شاهدانه ممکن است ترک سیگار را دشوارتر کند.
- جراحی: شاهدانه بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر می گذارد. اگر این گیاه در کنار داروهای بیهوشی یا بی حسی که در حین و بعد از عمل کاربرد دارد مصرف شود، سیستم عصبی مرکزی را سرکوب می کند. پس حداقل دو هفته قبل از جراحی مصرف شاهدانه را متوقف کنید.
- Cannabinoids: They are as follows: cannabigerol (CBG), 9-trans-tetrahydrocannabinol (9-THC), 8-trans-tetrahydrocannabinol (8-THC), cannabinol (CBN), cannabidiol (CBD), cannabichromene (CBC), cannabielsoin (CBE), cannabicyclol (CBL), cannabinodiol (CBND), cannabitriol (CBT), and miscellaneous-type cannabinoids
- Monoterpenoids commonly encountered in cannabis: alpha-pinene, beta-pinene, camphene, elta-3-Carene, fenchol, Myrcene, D-Linalool, Ocimene, D-limone, Terpinolene, alpha-Terpine, alpha-terpinen, gamma-Terpinene, alpha-phellandrene, cymene
- Sesquiterpenoids commonly abundant in cannabis: beta-caryophyllene, caryophyllene oxide, Humulene, beta-Elemen, gamma-Cadinene, Gurjunene, Guaiol, gamma-Eudesmol, beta-Farnesene, Nerolidol
کاربرد
اثر شاهدانه در موارد زیر قطعی یا قابل توجه می باشد:
- درمان درد مزمن در بزرگسالان
- درمان تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی (ضد استفراغ)
- بهبود علائم اسپاستیسیته مولتیپل اسکلروزیس گزارش شده توسط بیمار
شاهدانه در مورد زیر احتمالا موثر می باشد:
- بهبود پیامدهای خواب کوتاه مدت در افراد مبتلا به اختلال خواب مرتبط با سندرم آپنه انسدادی خواب، فیبرومیالژیا، درد مزمن و مولتیپل اسکلروزیس
- MS: به نظر می رسد اسپری کردن عصاره شاهدانه (Sativex) به زیر زبان علائم ام اس مانند اسپاسم عضلانی و درد عصبی را بهبود می بخشد. این اسپری در آمریکا وجود دارد و در انگلستان و کانادا تنها با تجویز پزشک قابل تهیه است. همچنین قطره Epidiolex توسط FDA آمریکا approve گرفته است.
اثر شاهدانه در موارد زیر شواهد کمی دارد:
- افزایش اشتها و کاهش کاهش وزن مرتبط با HIV/AIDS
- بهبود علائم اسپاستیسیته مولتیپل اسکلروزیس اندازه گیری شده توسط پزشک
- بهبود علائم سندرم Tourette
- بهبود علائم اضطراب در افراد مبتلا به اختلالات اضطراب اجتماعی
- کاهش پیامد های ناشی از آسیب مغزی یا خونریزی داخل جمجمه (به عنوان مثال ناتوانی و مرگ و میر)
اثر شاهدانه در موارد زیر شواهدی وجود ندارد یا کافی نیست:
- سرطان ها، از جمله glioma
- سندرم کاشکسی مرتبط با سرطان و بی اشتهایی عصبی
- علائم سندرم روده تحریک پذیر
- صرع
- اسپاستیسیتی در بیماران فلج ناشی از آسیب نخاعی
- علائم مرتبط با اسکلروز جانبی آمیوتروفیک
- بیماری chorea و برخی علائم عصبی روانی مرتبط با بیماری هانتینگتون
- علائم سیستم حرکتی مرتبط با بیماری پارکینسون یا دیسکینزی ناشی از لوودوپا
- دستیابی به پرهیز از مصرف مواد اعتیاد آور
- پیامدهای سلامت روان در افراد مبتلا به اسکیزوفرنی یا روان پریشی اسکیزوفرنیفرم
شاهدانه در موارد زیر موثر نمی باشد:
- بهبود علائم مرتبط با زوال عقل
- بهبود فشار داخل چشم مرتبط با گلوکوم
دوزینگ
The dosage of Epidiolex® depends on a person’s weight. Epidiolex® is taken by mouth (orally).
Usual Adult and Child Dose of Epidiolex® for Lennox-Gastaut Syndrome and Dravet Syndrome
Initial dose: Epidiolex® ۲.۵ mg/kg twice a day
-After 1 week, your healthcare provider may increase the dose to 5 mg/kg orally twice a day
-For patients tolerating therapy and requiring further seizure reduction, may increase in 2.5 mg/kg twice a day increments as tolerated but no more frequently than every other day
Maintenance dose: 10 to 20 mg/kg/day
Maximum dose: 20 mg/kg/day
Comments:
-A dose of 20 mg/kg/day has demonstrated a greater reduction in seizure rates, but is associated with an increase in adverse reactions.
Usual Adult and Child Dose of Epidiolex for Tuberous Sclerosis Complex
Initial dose: Epidiolex® 2.۵ mg/kg orally twice a day
-Increase dose in weekly increments of 2.5 mg twice a day (5 mg/kg/day) as tolerated to 12.5 mg/kg twice a day
-For patients requiring a more rapid titration, the dose may be increased no more frequently than every other day
Maintenance dose: 25 mg/kg/day
Maximum dose: 25 mg/kg/day
Comments:
-The effectiveness of doses lower than 25 mg/kg/day has not been studied.
The dosage of Sativex® spray :
- Starting Dose: Begin with one spray per day.
- Titration Schedule: Increase the dose by one spray each day until reaching a maximum of 12 sprays per day. This process may take up to two weeks to find the optimal dose
عوارض جانبی
مصرف خوراکی:
- شاهدانه در استفاده در مقادیر زیاد یا طولانی مدت، احتمالاً خطرناک است.
- مصرف شاهدانه خوراکی حاوی حدود ۵۰ میلی گرم THC با عوارض جانبی جدی ارتباط داده شده است.
- مصرف منظم و زیاد شاهدانه میتواند باعث سندرم تهوع زیاد کانابینوئید(cannabinoid hyperemesis syndrome) شود. این حالت تهوع و استفراغ شدیدی است که به داروهای معمولی ضد تهوع پاسخ نمی دهد. همچنین شاهدانه بعد از حداقل یک تا دو هفته استفاده ی منظم وابستگی ایجاد می کند.
مصرف استنشاقی:
- مصرف مقادیر زیاد یا طولانی مدت شاهدانه احتمالاً خطرناک است.
- کشیدن ( smoking ) یا ویپ ( سیگار الکترونیک ) شاهدانه می تواند باعث مشکلات تنفسی شود.
- کشیدن منظم شاهدانه ممکن است باعث سندرم تهوع زیاد کانابینوئید و یا بروز وابستگی شود.
مصرف به فرم اسپری دهانی:
- اسپری حاوی عصاره ی شاهدانه (Sativex) احتمالاً ایمن است. این محصول در آمریکا موجود است و در انگلستان و کانادا با تجویز پزشک قابل تهیه است.
تداخلات دارویی
تداخلات شدید:
- وارفارین (warfarin): استفاده از شاهدانه ممکن است اثرات وارفارین را افزایش دهد و با این کار ریسک خونریزی و کبودی افزایش پیدا می کند.
تداخلات متوسط:
- داروهای آرام بخش (barbiturates/CNS depressants): شاهدانه ممکن است باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شود. داروهای آرام بخش نیز می توانند باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شوند. در نتیجه مصرف این دو کنار هم ممکن است این عوارض را تشدید کند.
- تئوفیلین(theophylline): مصرف شاهدانه ممکن است اثرات تئوفیلین را کاهش دهد. البته به نظر نمیرسد که کاهش اثرات تئوفیلین نگران کننده باشد.
- داروهای ضد انعقاد / ضد پلاکت (anticoagulant/antiplatelet drugs): شاهدانه ممکن است سرعت لخته شدن خون را کند کند. مصرف شاهدانه در کنار داروهای ضد انعقاد و ضد پلاکت احتمال دارد ریسک خونریزی یا کبودی را افزایش دهد.
- سوبستراهای سیتوکروم P450 2E1 ،P450 3A4و P450 2C9: شاهدانه ممکن است سرعت متابولیسم این داروها و در نتیحه اثرات و عوارض جانبی آن ها را تغییر دهد.
- سوبسترا های P-glycoprotein: بعضی داروها در سلول با پمپ های غشایی جابجا می شوند. شاهدانه ممکن است کارکرد این پمپ ها و میزان دارویی که در سلول میماند را تغییر دهد. در نتیجه ممکن است اثرات و عوارض جانبی بعضی دارو ها تغییر کند.
- بیهوشی و بی حسی (anesthesia): استفاده از شاهدانه ممکن است باعث شود بیمار به بی حسی بیشتری برای جراحی احتیاج پیدا کند. اگر به طور منظم از شاهدانه استفاده می کنید به پزشک خود اطلاع دهید. در صورت امکان، مصرف این گیاه را حداقل دو هفته قبل از عمل قطع کنید.
- داروهای حل کننده لخته خون (thrombolytic drugs): شاهدانه ممکن است سرعت لخته شدن خون را کند کند. مصرف این گیاه در کنار داروهای ترومبولیتیک ریسک کبودی و خونریزی را افزایش می دهد.
- دارو های القاءکننده ی سیتوکروم P450 3A4و P450 2C9: این داروها میتوانند متابولیسم شاهدانه را در کبد افزایش دهند و با این کار اثرات و عوارض جانبی این گیاه تغییر پیدا می کند.
- داروهای مهار کننده ی سیتوکروم P450 3A4 و P450 2C9: این داروها متابولیسم شاهدانه در کبد را کاهش میدهند و با این کار اثرات و عوارض جانبی این گیاه تغییر پیدا می کند.
- الکل (alcohol): استفاده از شاهدانه در کنار الکل ممکن است اثرات الکل را بر سیستم عصبی مرکزی افزایش دهد. در نتیجه احتمال عوارضی مانند خواب آلودگی و تغییر خلق و خو افزایش پیدا می کند.
تداخلات ضعیف:
- داروهای آنتی سایکوتیک (antipsychotic drugs): به نظر نمی رسد مصرف شاهدانه در کنار برخی از داروهایی که برای اسکیزوفرنی استفاده می شود، تأثیر آنها را کاهش دهد.
بارداری
استفاده از شاهدانه در دوران بارداری خطرناک است. این گیاه از جفت عبور کرده و می تواند رشد جنین را کند کند. در نتیجه خطر زایمان زودرس، مرده زایی، لوسمی دوران کودکی (childhood leukemia)، ناهنجاری ها یا نیاز به مراقبت های ویژه پس از تولد افزایش می یابد.
به علاوه مصرف شاهدانه در دوران بارداری می تواند منجر به کاهش هوش و بروز مشکلات عاطفی در کودک در زمان رشد او شود.
خطر کم خونی و فشار خون بالا در دوران بارداری با مصرف این گیاه افزایش پیدا می کند.
شیردهی
استفاده از شاهدانه در دوران شیردهی خطرناک است. مواد موجود در این گیاه به شیر مادر منتقل می شود و حتی پس از قطع مصرف شاهدانه بیش از ۶ هفته در شیر او باقی میماند. این مواد میتوانند رشد نوزاد را کند کنند. پس اگر مادری شیرده هستید استفاده از این گیاه را متوقف کنید.
احتیاط و منع مصرف
- اختلال دوقطبی: مصرف شاهدانه ممکن است فاز مانیا را در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی شدید تر کند.
- بیماری های قلبی: شاهدانه ممکن است ضربان قلب و فشار خون را بالا ببرد و ریسک حمله ی قلبی را افزایش دهد.
- آلرژی به میوه و سبزیجات: شاهدانه ممکن است احتمال بروز واکنش آلرژیک را در افرادی که به غذاهایی مانند گوجه، موز و خانواده ی مرکبات حساسیت دارند تشدید کند.
- افسردگی: استفاده از شاهدانه ممکن است خطر ابتلا به افسردگی را افزایش دهد. همچنین می تواند علائم این بیماری را بدتر کرده و افکار خودکشی را در افرادی که قبلاً افسردگی دارند افزایش دهد.
- دیابت: مصرف شاهدانه ممکن است کنترل سطح قند خون را دشوارتر کند. همچنین می تواند خطر عوارض طولانی مدت ناشی از دیابت را افرایش دهد. پس در مصرف این گیاه احتیاط کنید.
- صرع: دوزهای بالای شاهدانه ممکن است باعث تشنج در افراد مبتلا به صرع شود. چندین گزارش وجود دارد مبنی بر این که دوزهای بالای این گیاه باعث تشنج شده است.
- ضعف سیستم ایمنی: گیاه شاهدانه ممکن است به میکروب هایی مانند قارچ آلوده باشد. در این صورت مصرف آن در افرادی با سیستم ایمنی ضعیف ممکن است ریسک عفونت های قارچی را در آن ها افزایش دهد.
- بیماری های کبدی: اطلاعات دقیقی در مورد بدتر شدن بیماری های مزمن کبدی بعد از مصرف شاهدانه وجود ندارد. با این حال بهتر است جانب احتیاط را رعایت کنید.
- بیماری های ریوی: شاهدانه می تواند اختلالات ریوی را بدتر کند. استفاده منظم ممکن است خطر ابتلا به سرطان ریه و بیماری آمفیزم را افزایش دهد.
- ضربان قلب نامنظم: شاهدانه ممکن است خطر ضربان قلب نامنظم را در افرادی که پر ریسک هستند افزایش دهد.
- اسکیزوفرنی: استفاده از شاهدانه ممکن است علائم اسکیزوفرنی را بدتر کند.
- سکته مغزی: مصرف شاهدانه در افرادی که یک بار سکته کردهاند ریسک بروز سکته ی دوم را افزایش می دهد.
- افرادی که قصدترک سیگار دارند: استفاده از شاهدانه ممکن است ترک سیگار را دشوارتر کند.
- جراحی: شاهدانه بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر می گذارد. اگر این گیاه در کنار داروهای بیهوشی یا بی حسی که در حین و بعد از عمل کاربرد دارد مصرف شود، سیستم عصبی مرکزی را سرکوب می کند. پس حداقل دو هفته قبل از جراحی مصرف شاهدانه را متوقف کنید.
مواد موثره
- Cannabinoids: They are as follows: cannabigerol (CBG), 9-trans-tetrahydrocannabinol (9-THC), 8-trans-tetrahydrocannabinol (8-THC), cannabinol (CBN), cannabidiol (CBD), cannabichromene (CBC), cannabielsoin (CBE), cannabicyclol (CBL), cannabinodiol (CBND), cannabitriol (CBT), and miscellaneous-type cannabinoids
- Monoterpenoids commonly encountered in cannabis: alpha-pinene, beta-pinene, camphene, elta-3-Carene, fenchol, Myrcene, D-Linalool, Ocimene, D-limone, Terpinolene, alpha-Terpine, alpha-terpinen, gamma-Terpinene, alpha-phellandrene, cymene
- Sesquiterpenoids commonly abundant in cannabis: beta-caryophyllene, caryophyllene oxide, Humulene, beta-Elemen, gamma-Cadinene, Gurjunene, Guaiol, gamma-Eudesmol, beta-Farnesene, Nerolidol
شاهدانه گیاهی است از خانواده (Cannabaceae)، دو پایه، علفی، یک ساله، به ارتفاع ۱ تا ۳ متر و حتی بیشتر که دارای واریته های مختلف با بوی قوی و مطبوع است. برگ هایی متقابل در طول ساقه دارد ولی هر چه به انتهای ساقه نزدیک گردیم، برگ های آن وضع منفرد پیدا می کند. پهنک برگ منقسم به ۵ تا ۷ لوب عمیق دندانه دار و منتهی به دمبرگ دراز است. گل هایj آن در حالت طبیعی بر دو نوع نر و ماده و واقع بر دو پایه جداگانه اند. میوه این گیاه به صورت فندقه و به رنگ قهوه ای تیره و دارای یک دانه بدون آلبومن است.
بومی کشور های شرق آسیا و هندوستان می باشد و در آمریکا، هند و مکزیک کشت می شود.
پودر از برگ های جمع آوری شده و خشک شده حاصل شده به رنگ سبز مایل به خاکستری تا سبز مایل به قهوه ای با بوی ادویه ای تا حدی خوشبو و مزه معطر و تلخ دارد.
a) یاخته ترشحی با پایه سلولی کشیده در مقطع عرضی، اختصاصی
b) تار های غیر ترشحی محافظت کننده، داسی شکل (خمیده)، فراوان و اختصاصی
c) تار های غیر ترشحی که شبیه انبیق بوده و محتوی کربنات کلسیم (سیستولیت) می باشند، تعداد زیاد و اختصاصی
ندارد.
نوع خودروی آن بیشتر در زمین های سیلیسی، مناطق مردابی و کنار رودخانه ها و مکان های مرطوب می روید.
توصیف گیاه شناسی
شاهدانه گیاهی است از خانواده (Cannabaceae)، دو پایه، علفی، یک ساله، به ارتفاع ۱ تا ۳ متر و حتی بیشتر که دارای واریته های مختلف با بوی قوی و مطبوع است. برگ هایی متقابل در طول ساقه دارد ولی هر چه به انتهای ساقه نزدیک گردیم، برگ های آن وضع منفرد پیدا می کند. پهنک برگ منقسم به ۵ تا ۷ لوب عمیق دندانه دار و منتهی به دمبرگ دراز است. گل های آن در حالت طبیعی بر دو نوع نر و ماده و واقع بر دو پایه جداگانه اند. میوه این گیاه به صورت فندقه و به رنگ قهوه ای تیره و دارای یک دانه بدون آلبومن است.
پراکنش جغرافیایی
بومی کشور های شرق آسیا و هندوستان می باشد و در آمریکا، هند و مکزیک کشت می شود.
مشخصات ماکروسکوپی (خرده نگاری)
حشیش ، ماده ای به رنگ قهوه ای سوخته ، فیبری مانند ، شکننده با بوی مشخص و مزه ای مطبوع و تلخ است که معمولا در بازار مخدر به صورت تکه های جامد مکعبی شکل فروخته می شود و در رنگ های مختلف از قهوه ای کمرنگ تا سیاه دیده می شود . این ماده، به حالت های مختلف از خشک و سخت گرفته تا نرم و شکننده دیده می شود که در اغلب در پیپ یا سیگار هایی که با دست درست می کنند ، می پیچند و با ماری جوانا یا توتون مصرف می کنند . سرشاخه های گلدار شاهدانه شامل برگها ، ساقه ها ، گل های گیاه ماده است که در فصل گلدهی آن را جمع آوری و خشک می کنند . این سرشاخه رنگ سبز مایل به خاکستری تا سبز مایل به قهوه ای ، بویی ادویه ای و تا حدی خوشبو و مزه ای معطر و تلخ دارد .
مشخصات میکروسکوپی
a) یاخته ترشحی با پایه سلولی کشیده در مقطع عرضی، اختصاصی
b) تار های غیر ترشحی محافظت کننده، داسی شکل (خمیده)، فراوان و اختصاصی
c) تار های غیر ترشحی که شبیه انبیق بوده و محتوی کربنات کلسیم (سیستولیت) می باشند، تعداد زیاد و اختصاصی
گیاه جایگزین و تقلب
ندارد
اکولوژی
نوع خودروی آن بیشتر در زمین های سیلیسی، مناطق مردابی و کنار رودخانه ها و مکان های مرطوب می روید.
کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.
پنل کاربری
ورود
دانلود اپلیکیشن



