سنای مکی
نام علمی : Cassia angustifolia vahl
نام انگلیسی : Senna
نام خانواده : Fabaceae/Legominosae
اندام مورد استفاده : اندام هوایی و میوه
سنای مکی گیاهی است که میوه و برگ آن در ایالات متحده به عنوان درمان کوتاه مدت یبوست تائید شده است.
این گیاه حاوی موادی به نام سنوزید هاست. سنوزیدها مخاط روده را تحریک میکنند، که منجر به ایجاد اثر ملین میشود.
سنا یک مسهل بدون نسخه (OTC) تأیید شده توسط FDA است. از آن برای درمان یبوست، پاکسازی روده قبل از روشهایی مانند کولونوسکوپی، سندرم روده تحریکپذیر (IBS)، بواسیر، کاهش وزن و … استفاده می شود. با این حال اطلاعات کافی برای اثبات این کاربرد ها وجود ندارد.
سنای مکی به احتمال زیاد برای موارد زیر موثر می باشد:
یبوست: سنا یک داروی بدون نسخه (OTC) مورد تایید FDA برای بزرگسالان و کودکان ۲ سال و بالاتر است. سنا باید قبل از خواب مصرف شود و در عرض ۱۲-۶ ساعت اثر می گذارد. ممکن است باعث ناراحتی معده و اسهال شود. سنا نباید بیش از ۱ هفته بدون نظارت پزشک استفاده شود.
سنای مکی احتمالا برای موارد زیر موثر می باشد:
خالی کردن کولون قبل از کولونوسکوپی: مصرف خوراکی سنا ممکن است به تخلیه روده بزرگ قبل از کولونوسکوپی کمک کند. قبل از کولونوسکوپی، پزشک یک رژیم غذایی خاص را برای اطمینان از خالی بودن کولون قبل از عمل توصیه می کند.
Senna is most often used by adults in doses of 17.2 mg sennosides by mouth, once or twice daily. Recommended doses in children vary by age.
- مصرف خوراکی:
سنا احتمالاً برای اکثر بزرگسالان در صورت استفاده حداکثر تا ۱ هفته ایمن است. سنا یک داروی بدون نسخه (OTC) مورد تایید FDA است. می تواند عوارض جانبی از جمله ناراحتی معده، گرفتگی عضلات و اسهال ایجاد کند.
سنا زمانی که بیش از ۱ هفته یا در دوزهای بالای ۳۴/۴ میلی گرم سنوزید دو بار در روز استفاده شود، احتمالاً ناایمن است. استفاده طولانی مدت می تواند باعث توقف عملکرد طبیعی روده ها شود و ممکن است باعث وابستگی به ملین ها شود. استفاده طولانی مدت همچنین می تواند باعث آسیب کبدی و سایر اثرات مضر شود.
استفاده طولانیمدت (حداقل ۴ ماه) از محصولات حاوی آنترانوئید منجر به ایجاد pseudomelanosis coli (پیگمانتاسیون قهوه ای دیواره روده گوارشی) میشود. این وضعیت برگشتپذیر با تجمع ماکروفاژهای ذخیرهکننده لیپوفوسین (لیپوفوسین یک محصول تجزیه آنترانوئید است) نشان داده میشود.
برخی از مطالعات نشان میدهند که ارتباط آماری معناداری بین بروز سرطان کولورکتال و استفاده از ملینها وجود دارد اما مطالعات حیوانی هیچ شواهدی از سرطانزایی نشان ندادهاند.
در طول درمان، ممکن است ادرار به رنگ زرد یا قهوهای قرمز درآید که از نظر بالینی مهم نیست.
تداخلات متوسط:
- دیگوکسین: سنا نوعی ملین به نام ملین محرک است. ملین های محرک می توانند سطح پتاسیم را در بدن کاهش دهند. سطوح پایین پتاسیم می تواند خطر عوارض جانبی دیگوکسین را افزایش دهد.
- وارفارین: سنا می تواند به عنوان یک ملین عمل کند. در برخی افراد، سنا می تواند باعث اسهال شود. اسهال می تواند اثرات وارفارین را افزایش داده و خطر خونریزی را افزایش دهد.
- داروهای مدر: سنا ملین است. برخی از ملین ها می توانند باعث اسهال و کاهش سطح پتاسیم شوند. داروهای مدر نیز می توانند سطح پتاسیم را کاهش دهند. مصرف سنا همراه با داروهای مدر ممکن است باعث کاهش بیش از حد پتاسیم شود.
- استروژن: مصرف سنا ممکن است اثرات استروژن را کاهش دهد. سنا می تواند میزان استروژن بدن و میزان جذب استروژن را کاهش دهد.
مصرف خوراکی سنا در دوران بارداری تا ۱ هفته احتمالاً بی خطر است. مصرف خوراکی سنا بیش از ۱ هفته یا در دوزهای بالا، احتمالاً خطرناک است. این امر با عوارض جانبی جدی از جمله وابستگی ملین و آسیب کبدی مرتبط است.
مصرف خوراکی سنا احتمالاً در زمان شیردهی تا ۱ هفته بی خطر است. مقادیر کمی سنا وارد شیر مادر می شود، اما به نظر نمی رسد برای نوزادان شیرده مشکلی ایجاد کند. تا زمانی که سنا در مقادیر توصیه شده استفاده شود، تغییری در مدفوع نوزادان ایجاد نمی کند.
- کودکان: مصرف خوراکی سنا تا ۱ هفته احتمالاً برای کودکان بالای ۲ سال بی خطر است. این یک داروی بدون نسخه (OTC) مورد تایید FDA است که می تواند عوارض جانبی از جمله ناراحتی معده، گرفتگی عضلات و اسهال ایجاد کند. مصرف خوراکی سنا بیش از ۱ هفته یا در دوزهای بالا احتمالاً خطرناک است. کودکان ۲ تا ۵ ساله نباید بیش از ۸/۶ میلی گرم سنوزید دو بار در روز مصرف کنند. کودکان ۶ تا ۱۱ ساله نباید بیش از ۱۷/۲ میلی گرم سنوزید دو بار در روز مصرف کنند. کودکان ۱۲ سال و بزرگتر نباید بیش از ۳۴/۴ میلی گرم سنوزید دو بار در روز مصرف کنند.
- بیماری های دستگاه گوارش (GI): سنا نباید توسط افراد مبتلا به درد معده، انسداد روده، بیماری التهابی روده، اسهال، آپاندیسیت، التهاب معده یا هموروئید استفاده شود.
- Anthracene derivatives (2.5-3.5%): chief components sennosides A, Al and B, as well as sennosides C and D
- Naphthacene derivatives: including 6-hydroxymusizin glucoside (0.85% in Cassia senna), tinnevellin-6 glucosides (0.3% in Cassia angustifolia)
The active constituents of senna are the anthranoids that are present in the leaves of the herbal substance as dianthrones (75-80%) and as anthrones (20-25%). The proportion of anthranoids of the emodin type is higher in the leaves than in the fruits. Senna leaves contains small quantities of (toxic) aglycones, the amount of which increases during storage. Preparations prepared through the use of heat (e.g. teas) contain aglycones in higher amounts, whereas cold extracts do not contain these constituents. The amount of aglycones should be limited in the finished products.
Anthranoid glycosides are not absorbed from the intestinal tract. Neither the acidic milieu of the stomach nor alpha-glycosidase enzyme in the small intestine is able to hydrolyze the beta-O-glycosidic substituents of sennosides. However, the beta glycosidase of the bacteria of the colon is able to hydrolyze glycosides, resulting in the formation of anthrones (rhein-9-anthrone is the most important metabolite). As regards the time of transport to the colon and metabolization into active compounds, Senna extracts act within 8-12 hours.
The laxative effect is based onthe increased colonic motility (leading to reduced fluid absorption), the inhibition of absorption and stimulation of the secretion of water and electrolytes.
کاربرد
سنای مکی به احتمال زیاد برای موارد زیر موثر می باشد:
یبوست: سنا یک داروی بدون نسخه (OTC) مورد تایید FDA برای بزرگسالان و کودکان ۲ سال و بالاتر است. سنا باید قبل از خواب مصرف شود و در عرض ۱۲-۶ ساعت اثر می گذارد. ممکن است باعث ناراحتی معده و اسهال شود. سنا نباید بیش از ۱ هفته بدون نظارت پزشک استفاده شود.
سنای مکی احتمالا برای موارد زیر موثر می باشد:
خالی کردن کولون قبل از کولونوسکوپی: مصرف خوراکی سنا ممکن است به تخلیه روده بزرگ قبل از کولونوسکوپی کمک کند. قبل از کولونوسکوپی، پزشک یک رژیم غذایی خاص را برای اطمینان از خالی بودن کولون قبل از عمل توصیه می کند.
دوزینگ
Senna is most often used by adults in doses of 17.2 mg sennosides by mouth, once or twice daily. Recommended doses in children vary by age.
عوارض جانبی
- مصرف خوراکی:
سنا احتمالاً برای اکثر بزرگسالان در صورت استفاده حداکثر تا ۱ هفته ایمن است. سنا یک داروی بدون نسخه (OTC) مورد تایید FDA است. می تواند عوارض جانبی از جمله ناراحتی معده، گرفتگی عضلات و اسهال ایجاد کند.
سنا زمانی که بیش از ۱ هفته یا در دوزهای بالای ۳۴/۴ میلی گرم سنوزید دو بار در روز استفاده شود، احتمالاً ناایمن است. استفاده طولانی مدت می تواند باعث توقف عملکرد طبیعی روده ها شود و ممکن است باعث وابستگی به ملین ها شود. استفاده طولانی مدت همچنین می تواند باعث آسیب کبدی و سایر اثرات مضر شود.
استفاده طولانیمدت (حداقل ۴ ماه) از محصولات حاوی آنترانوئید منجر به ایجاد pseudomelanosis coli (پیگمانتاسیون قهوه ای دیواره روده گوارشی) میشود. این وضعیت برگشتپذیر با تجمع ماکروفاژهای ذخیرهکننده لیپوفوسین (لیپوفوسین یک محصول تجزیه آنترانوئید است) نشان داده میشود.
برخی از مطالعات نشان میدهند که ارتباط آماری معناداری بین بروز سرطان کولورکتال و استفاده از ملینها وجود دارد اما مطالعات حیوانی هیچ شواهدی از سرطانزایی نشان ندادهاند.
در طول درمان، ممکن است ادرار به رنگ زرد یا قهوهای قرمز درآید که از نظر بالینی مهم نیست.
تداخلات دارویی
تداخلات متوسط:
- دیگوکسین: سنا نوعی ملین به نام ملین محرک است. ملین های محرک می توانند سطح پتاسیم را در بدن کاهش دهند. سطوح پایین پتاسیم می تواند خطر عوارض جانبی دیگوکسین را افزایش دهد.
- وارفارین: سنا می تواند به عنوان یک ملین عمل کند. در برخی افراد، سنا می تواند باعث اسهال شود. اسهال می تواند اثرات وارفارین را افزایش داده و خطر خونریزی را افزایش دهد.
- داروهای مدر: سنا ملین است. برخی از ملین ها می توانند باعث اسهال و کاهش سطح پتاسیم شوند. داروهای مدر نیز می توانند سطح پتاسیم را کاهش دهند. مصرف سنا همراه با داروهای مدر ممکن است باعث کاهش بیش از حد پتاسیم شود.
- استروژن: مصرف سنا ممکن است اثرات استروژن را کاهش دهد. سنا می تواند میزان استروژن بدن و میزان جذب استروژن را کاهش دهد.
بارداری
مصرف خوراکی سنا در دوران بارداری تا ۱ هفته احتمالاً بی خطر است. مصرف خوراکی سنا بیش از ۱ هفته یا در دوزهای بالا، احتمالاً خطرناک است. این امر با عوارض جانبی جدی از جمله وابستگی ملین و آسیب کبدی مرتبط است.
شیردهی
مصرف خوراکی سنا احتمالاً در زمان شیردهی تا ۱ هفته بی خطر است. مقادیر کمی سنا وارد شیر مادر می شود، اما به نظر نمی رسد برای نوزادان شیرده مشکلی ایجاد کند. تا زمانی که سنا در مقادیر توصیه شده استفاده شود، تغییری در مدفوع نوزادان ایجاد نمی کند.
احتیاط و منع مصرف
- کودکان: مصرف خوراکی سنا تا ۱ هفته احتمالاً برای کودکان بالای ۲ سال بی خطر است. این یک داروی بدون نسخه (OTC) مورد تایید FDA است که می تواند عوارض جانبی از جمله ناراحتی معده، گرفتگی عضلات و اسهال ایجاد کند. مصرف خوراکی سنا بیش از ۱ هفته یا در دوزهای بالا احتمالاً خطرناک است. کودکان ۲ تا ۵ ساله نباید بیش از ۸.۶ میلی گرم سنوزید دو بار در روز مصرف کنند. کودکان ۶ تا ۱۱ ساله نباید بیش از ۱۷.۲ میلی گرم سنوزید دو بار در روز مصرف کنند. کودکان ۱۲ سال و بزرگتر نباید بیش از ۳۴.۴ میلی گرم سنوزید دو بار در روز مصرف کنند.
- بیماری های دستگاه گوارش (GI): سنا نباید توسط افراد مبتلا به درد معده، انسداد روده، بیماری التهابی روده، اسهال، آپاندیسیت، التهاب معده یا هموروئید استفاده شود.
مواد موثره
- Anthracene derivatives (2.5-3.5%): chief components sennosides A, Al and B, as well as sennosides C and D
- Naphthacene derivatives: including 6-hydroxymusizin glucoside (0.85% in Cassia senna), tinnevellin-6 glucosides (0.3% in Cassia angustifolia)
مکانیسم اثر
The active constituents of senna are the anthranoids that are present in the leaves of the herbal substance as dianthrones (75-80%) and as anthrones (20-25%). The proportion of anthranoids of the emodin type is higher in the leaves than in the fruits. Senna leaves contains small quantities of (toxic) aglycones, the amount of which increases during storage. Preparations prepared through the use of heat (e.g. teas) contain aglycones in higher amounts, whereas cold extracts do not contain these constituents. The amount of aglycones should be limited in the finished products.
Anthranoid glycosides are not absorbed from the intestinal tract. Neither the acidic milieu of the stomach nor alpha-glycosidase enzyme in the small intestine is able to hydrolyze the beta-O-glycosidic substituents of sennosides. However, the beta glycosidase of the bacteria of the colon is able to hydrolyze glycosides, resulting in the formation of anthrones (rhein-9-anthrone is the most important metabolite). As regards the time of transport to the colon and metabolization into active compounds, Senna extracts act within 8-12 hours.
The laxative effect is based onthe increased colonic motility (leading to reduced fluid absorption), the inhibition of absorption and stimulation of the secretion of water and electrolytes.
سنا بومی قارهٔ آفریقا (مصر و سودان) بوده و در منطقهٔ “تینهولی” هند نیز کشت و بهرهبرداری میشود. این جنس در ایران با یک گونه شناخته میشود که در استانهای جنوبی از جمله بوشهر، هرمزگان و بلوچستان رشد میکند. نام علمی این گونه Cassia italica است.
بیشتر نمونههای سنا شامل برگهای کامل بیضوی، کشیده، سبز و نوکتیز هستند که نازکی آنها شبیه به کاغذ است. برگها صافاند، دارای کنارههای کامل، رگبرگهای مشخص و اغلب همراه با دُبرگک یا قطعاتی از برگ و دمبرگ مشاهده میشوند. برگها طعمی تلخ و موسیلاژی داشته و بویی ضعیف و نامشخص دارند. پودر برگ سنا به رنگ سبز صدری بوده، بدون بوی مشخص، با طعمی در ابتدا کمی شیرین و سپس تلخ و موسیلاژی است.
- a) تکهای از برگ به فرم اکیفاسیال در مقطع عرضی (اختصاصی)
- b) اپیدرم برگ در نمای سطحی با تارهای پوشیده (b1) و جدا شده از محل تار (b2) در بزرگنمایی کم و زیاد
- c) بلورهای اکسالات کلسیم، ستارهای و منفرد
- d) کرکهای پوششی با دیوارهای ضخیم، بهصورت تفنگی، مضرس، کمی خمیده، منفرد و اختصاصی در بزرگنماییهای متفاوت
- e) سلولهای موسیلاژی در لایهٔ اپیدرم
- f) تکهای از عناصر آوندی همراه با بلورهای مکعبی و ردیفی (اختصاصی)
- g) اپیدرم برگ در نمای سطحی همراه با روزنههای پاراسیتیک و کرکهای پوششی در بزرگنمایی کوچک و بزرگ
- h) بلورهای منشوری منفرد
سنا را نباید با گونههای دیگر نظیر Cassia auriculata و C. obovata اشتباه گرفت. در بازار گیاهان دارویی ایران، برگ سنا گاهی با برگ گیاه مورد (Myrtus) اشتباه میشود. گونهٔ موجود در جنوب ایران، C. obovata، و سنای اسکندریه (Cassia senna) هر دو در منابع معتبر شناسایی شدهاند و همانند سنا دارای مصرف دارویی هستند. مشخصات ماکروسکوپی و میکروسکوپی برگ این گیاهان کاملاً متمایز از یکدیگر است.
تیپ زیستگاهی این گیاه شامل مناطق بیابانی، تپههای شنی، زمینهای نیمهخشک و حاشیه رودخانهها است. این گیاه در خاکهای سبک، شنی و زهکشیشده با pH خنثی تا کمی اسیدی عملکرد خوبی دارد و به نور مستقیم خورشید علاقهمند است.
اقلیم غالب برای رشد Cassia angustifolia شامل تابستانهای گرم، زمستانهای ملایم تا خشک، و بارندگی محدود است. این گیاه نسبت به خشکی مقاوم بوده و در مناطقی با فصل رشد طولانی و دمای بالا بهخوبی رشد میکند.
توصیف گیاه شناسی
سنا، گیاهی بوتهای از خانوادهٔ ارغوان (Caesalpiniaceae) است که تا ارتفاع ۲ متر رشد کرده و بهصورت گسترده روی زمین توسعه مییابد. برگهای آن مرکب از ۵ تا ۷ زوج برگچهٔ باریک، دراز و نوکتیز هستند، که معمولاً برگچههای ناحیهٔ قاعده برگ، از سایر بخشها کوچکترند. طول متوسط برگچهها از ۱ تا ۶ سانتیمتر و پهنای آنها بین ۰٫۳ تا ۲ سانتیمتر است. رنگ برگها از سبز زیتونی تا سبز مایل به زرد متغیر است. گلهای سنا زردرنگ بوده و میوههایی کلیویشکل به رنگ سبز تا قهوهای روشن تولید میکند. دانهها، کوچک، مسطح، مستطیلیشکل، نوکدار و دارای سطحی ناصاف هستند.
پراکنش جغرافیایی
سنا بومی قارهٔ آفریقا (مصر و سودان) بوده و در منطقهٔ “تینهولی” هند نیز کشت و بهرهبرداری میشود. این جنس در ایران با یک گونه شناخته میشود که در استانهای جنوبی از جمله بوشهر، هرمزگان و بلوچستان رشد میکند. نام علمی این گونه Cassia italica است.
مشخصات ماکروسکوپی ( خرده نگاری )
بیشتر نمونههای سنا شامل برگهای کامل بیضوی، کشیده، سبز و نوکتیز هستند که نازکی آنها شبیه به کاغذ است. برگها صافاند، دارای کنارههای کامل، رگبرگهای مشخص و اغلب همراه با دُبرگک یا قطعاتی از برگ و دمبرگ مشاهده میشوند. برگها طعمی تلخ و موسیلاژی داشته و بویی ضعیف و نامشخص دارند. پودر برگ سنا به رنگ سبز صدری بوده، بدون بوی مشخص، با طعمی در ابتدا کمی شیرین و سپس تلخ و موسیلاژی است.
مشخصات میکروسکوپی
- a) تکهای از برگ به فرم اکیفاسیال در مقطع عرضی (اختصاصی)
- b) اپیدرم برگ در نمای سطحی با تارهای پوشیده (b1) و جدا شده از محل تار (b2) در بزرگنمایی کم و زیاد
- c) بلورهای اکسالات کلسیم، ستارهای و منفرد
- d) کرکهای پوششی با دیوارهای ضخیم، بهصورت تفنگی، مضرس، کمی خمیده، منفرد و اختصاصی در بزرگنماییهای متفاوت
- e) سلولهای موسیلاژی در لایهٔ اپیدرم
- f) تکهای از عناصر آوندی همراه با بلورهای مکعبی و ردیفی (اختصاصی)
- g) اپیدرم برگ در نمای سطحی همراه با روزنههای پاراسیتیک و کرکهای پوششی در بزرگنمایی کوچک و بزرگ
- h) بلورهای منشوری منفرد
گیاه جایگزین و تقلب
سنا را نباید با گونههای دیگر نظیر Cassia auriculata و C. obovata اشتباه گرفت. در بازار گیاهان دارویی ایران، برگ سنا گاهی با برگ گیاه مورد (Myrtus) اشتباه میشود. گونهٔ موجود در جنوب ایران، C. obovata، و سنای اسکندریه (Cassia senna) هر دو در منابع معتبر شناسایی شدهاند و همانند سنا دارای مصرف دارویی هستند. مشخصات ماکروسکوپی و میکروسکوپی برگ این گیاهان کاملاً متمایز از یکدیگر است.
اکولوژی
تیپ زیستگاهی این گیاه شامل مناطق بیابانی، تپههای شنی، زمینهای نیمهخشک و حاشیه رودخانهها است. این گیاه در خاکهای سبک، شنی و زهکشیشده با pH خنثی تا کمی اسیدی عملکرد خوبی دارد و به نور مستقیم خورشید علاقهمند است.
اقلیم غالب برای رشد Cassia angustifolia شامل تابستانهای گرم، زمستانهای ملایم تا خشک، و بارندگی محدود است. این گیاه نسبت به خشکی مقاوم بوده و در مناطقی با فصل رشد طولانی و دمای بالا بهخوبی رشد میکند.
محصولات دارویی حاوی سنا
کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.
پنل کاربری
ورود
دانلود اپلیکیشن










