گز خوانسار (طاق)
نام علمی :Astragalus adscendens Boiss. & Hausskn
نام انگلیسی : manna tree
نام خانواده : Fabaceae/Legominosae
اندام مورد استفاده : مان
گیاه Astragalus adscendens یکی از گونههای مهم و بومی مرتعهای ایران است که در نواحی کوهستانی و با شرایط خاص اقلیمی رشد میکند.
از نظر دارویی، گونههای مختلف جنس Astragalus به دلیل داشتن ترکیبات آلکالوئیدی، پلیساکاریدها و فنولیکها شناخته شدهاند که خواص ضدسرطانی، ضدالتهابی، آنتیاکسیدانی، ضد دیابتی و تقویتکننده سیستم ایمنی را نشان میدهند. تحقیقات جدید نشان دادهاند که عصاره متانولی بخشهای هوایی Astragalus adscendens دارای اثرات ضد دیابتی، ضد التهاب و آنتیاکسیدانی در مدلهای حیوانی است.
منابع :

گزانگبین به عنوان نرم کننده سینه، ملین مصرف شده، همچنین در صنایع شیرینی پزی به عنوان یک شیرین کننده و در تهیه گز استفاده می گردد.
دوز مصرف گزانگبین به عنوان ملین (بر حسب سن بیمار) بین ۲۰ تا ۶۰ گرم می باشد که با کمی آب مصرف می شود.
اطلاعاتی وجود ندارد.
اطلاعاتی وجود ندارد.
اطلاعاتی وجود ندارد.
اطلاعاتی وجود ندارد.
اطلاعاتی وجود ندارد.
مواد اصلی گز خوانسار را ترکیبات قندی مختلف مانند قند های احیا کننده (چون فورکتوز)، ساکارز، پلی ساکارید ها تشکیل داده؛ همچنین مقداری موسیلاژ و صمغ نیز به همراه دارد. پلی ساکارید های مجود در گزانگبین در اثر هیدرولیز اسیدی تولید گلوکز-گزیلور و مانوز می نمایند.
کاربرد
گزانگبین به عنوان نرم کننده سینه، ملین مصرف شده، همچنین در صنایع شیرینی پزی به عنوان یک شیرین کننده و در تهیه گز استفاده می گردد.
دوزینگ
دوز مصرف گزانگبین به عنوان ملین (بر حسب سن بیمار) بین ۲۰ تا ۶۰ گرم می باشد که با کمی آب مصرف می شود.
عوارض جانبی
اطلاعاتی وجود ندارد.
تداخلات دارویی
اطلاعاتی وجود ندارد.
بارداری
اطلاعاتی وجود ندارد.
شیردهی
اطلاعاتی وجود ندارد.
احتیاط و منع مصرف
اطلاعاتی وجود ندارد.
مواد موثره
مواد اصلی گز خوانسار را ترکیبات قندی مختلف مانند قند های احیا کننده (چون فورکتوز)، ساکارز، پلی ساکارید ها تشکیل داده؛ همچنین مقداری موسیلاژ و صمغ نیز به همراه دارد. پلی ساکارید های مجود در گزانگبین در اثر هیدرولیز اسیدی تولید گلوکز-گزیلور و مانوز می نمایند.
نوع گیاه: درختچهای افراشته
ارتفاع: ۴۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر
قطر تاج پوشش: ۲۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر
ساقه: دارای انشعابات اندک؛ تاج چتری با سایهانداز پهن
رنگ گیاه: خاکستری یا نقرهای؛ سطح پوشیده از کرکهای سفید متراکم که بهتدریج کاهش مییابند.
گوشوارکها: ۷ تا ۱۰ میلیمتر؛ غشایی، شفاف، زردرنگ، سرنیزهای؛ در جوانی کرکدار، سپس کمکرک یا بیکرک؛ حاشیه مژکدار تا فاقد مژک؛ اتصال به دمبرگ در قاعده به طول ۲ تا ۴ میلیمتر
برگها: ۲ تا ۶ سانتیمتر؛ محور اصلی سخت و چوبی، پایا، راست یا اندکی خمیده
دمبرگ: ۱۱/۵ سانتیمتر؛ پوشیده از کرکهای خوابیده یا نیمهخوابیده؛ انتها با خار ۶ تا ۱۰ میلیمتری
برگچهها: ۴ تا ۸ جفت؛ خطی، مستطیلی یا بیضوی کشیده، تاخورده؛ طول ۸ تا ۲۶ میلیمتر، عرض ۱ تا ۲ میلیمتر؛ سطح فوقانی کرکدار یا کمکرک، نوک تیز و نیشکدار
گلآذین: بدون پایک، کروی یا بیضوی
ویژگی خاص: در حالت جوان ممکن است مادهای به نام «گونگز خوانسار» تولید کند؛ نوعی گون تیغی
در آذربایجان غربی، این گونه در ارومیه، سیلوانا، مسیر سردشت به مهاباد و در گردنه بین آغبولاغ و دیزج از حوالی اشنویه یافت میشود. در استان کردستان، میتوان آن را در گردنه خان بانه، نواحی شمال بانه، مسیر سقز به بانه، جاده نوسود به طرف مریوان، مسیر مریوان به بانه، جنوب مهاباد، شمال بانه و روستای آصفآباد در جنوب قروه مشاهده کرد. در لرستان، مناطق پراکنش این گیاه شامل محدوده بین زرآوند و دریاچه گهر، اطراف روستای فیهون در اشترانکوه، نواحی جنوب شرقی خرمآباد و مسیر جاده الیگودرز به شولآباد است. در استان همدان، کوه گرین و جاده نهاوند به نورآباد از زیستگاههای آن به شمار میروند. در کرمانشاه نیز در ۶ کیلومتری پاوه به طرف روانسر، سراب هولی پاوه، گردنه شایانگان و حوالی روانسر قابل مشاهده است. در استان اصفهان، این گونه در ونگ سمیرم، دو کیلومتری خوانسار به سمت داران، شیب شمالی کوه آینه قنبری، گلستانکوه خوانسار، تنگ دزان به سمت مروستان و داران بالای فساء پراکنش دارد. در استان کهگیلویه و بویراحمد نیز کوه ساورز، منطقه ویلهگون و مسیر بین یاسوج و دهدشت محل رویش این گونه است. در چهارمحال و بختیاری، A. brachycalyx در امتداد رودخانه صخرهماری در کوه ریگ لردگان، دره بازفت و کوه کشنو، بلداجی، کوه چیرو، بروجن، در مقابل تونل کوهرنگ، منطقه زردکوه، کوه کلار بین گندمان و اردل، محدوده چهلگرد به سمت فارسان، شیب شمالی کوه جهانبین در جنوب هفشجان و منطقه کوهرنگ یافت میشود.
این مان بهصورت دانههای ریز شکری یا قطعات سخت و سفت به رنگ سبز کمرنگ دیده میشود که گاهی ناخالصیهایی از برگ گیاه مولد را نیز به همراه داشته و طعمی شیرین دارد.
به دلیل کمبود گزانگبین و قیمت فوق العاده آن، از محصولی به نام بادکا که از سیب زمینی تهیه می گردد بجای گزانگبین استفاده می شود.
گیاه Astragalus brachycalyx در نواحی مختلفی از ایران پراکنش دارد که عمدتاً شامل مناطق کوهستانی با اقلیم نسبتاً سرد و خاکهای شیبدار است.
توصیف گیاه شناسی
نوع گیاه: درختچهای افراشته
ارتفاع: ۴۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر
قطر تاج پوشش: ۲۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر
ساقه: دارای انشعابات اندک؛ تاج چتری با سایهانداز پهن
رنگ گیاه: خاکستری یا نقرهای؛ سطح پوشیده از کرکهای سفید متراکم که بهتدریج کاهش مییابند.
گوشوارکها: ۷ تا ۱۰ میلیمتر؛ غشایی، شفاف، زردرنگ، سرنیزهای؛ در جوانی کرکدار، سپس کمکرک یا بیکرک؛ حاشیه مژکدار تا فاقد مژک؛ اتصال به دمبرگ در قاعده به طول ۲ تا ۴ میلیمتر
برگها: ۲ تا ۶ سانتیمتر؛ محور اصلی سخت و چوبی، پایا، راست یا اندکی خمیده
دمبرگ: ۱۱/۵ سانتیمتر؛ پوشیده از کرکهای خوابیده یا نیمهخوابیده؛ انتها با خار ۶ تا ۱۰ میلیمتری
برگچهها: ۴ تا ۸ جفت؛ خطی، مستطیلی یا بیضوی کشیده، تاخورده؛ طول ۸ تا ۲۶ میلیمتر، عرض ۱ تا ۲ میلیمتر؛ سطح فوقانی کرکدار یا کمکرک، نوک تیز و نیشکدار
گلآذین: بدون پایک، کروی یا بیضوی
ویژگی خاص: در حالت جوان ممکن است مادهای به نام «گونگز خوانسار» تولید کند؛ نوعی گون تیغی
پراکنش جغرافیایی
در آذربایجان غربی، این گونه در ارومیه، سیلوانا، مسیر سردشت به مهاباد و در گردنه بین آغبولاغ و دیزج از حوالی اشنویه یافت میشود. در استان کردستان، میتوان آن را در گردنه خان بانه، نواحی شمال بانه، مسیر سقز به بانه، جاده نوسود به طرف مریوان، مسیر مریوان به بانه، جنوب مهاباد، شمال بانه و روستای آصفآباد در جنوب قروه مشاهده کرد. در لرستان، مناطق پراکنش این گیاه شامل محدوده بین زرآوند و دریاچه گهر، اطراف روستای فیهون در اشترانکوه، نواحی جنوب شرقی خرمآباد و مسیر جاده الیگودرز به شولآباد است. در استان همدان، کوه گرین و جاده نهاوند به نورآباد از زیستگاههای آن به شمار میروند. در کرمانشاه نیز در ۶ کیلومتری پاوه به طرف روانسر، سراب هولی پاوه، گردنه شایانگان و حوالی روانسر قابل مشاهده است. در استان اصفهان، این گونه در ونگ سمیرم، دو کیلومتری خوانسار به سمت داران، شیب شمالی کوه آینه قنبری، گلستانکوه خوانسار، تنگ دزان به سمت مروستان و داران بالای فساء پراکنش دارد. در استان کهگیلویه و بویراحمد نیز کوه ساورز، منطقه ویلهگون و مسیر بین یاسوج و دهدشت محل رویش این گونه است. در چهارمحال و بختیاری، A. brachycalyx در امتداد رودخانه صخرهماری در کوه ریگ لردگان، دره بازفت و کوه کشنو، بلداجی، کوه چیرو، بروجن، در مقابل تونل کوهرنگ، منطقه زردکوه، کوه کلار بین گندمان و اردل، محدوده چهلگرد به سمت فارسان، شیب شمالی کوه جهانبین در جنوب هفشجان و منطقه کوهرنگ یافت میشود.
مشخصات ماکروسکوپی ( خرده نگاری )
این مان بهصورت دانههای ریز شکری یا قطعات سخت و سفت به رنگ سبز کمرنگ دیده میشود که گاهی ناخالصیهایی از برگ گیاه مولد را نیز به همراه داشته و طعمی شیرین دارد.
گیاه جایگزین و تقلب
به دلیل کمبود گزانگبین و قیمت فوق العاده آن، از محصولی به نام بادکا که از سیب زمینی تهیه می گردد بجای گزانگبین استفاده می شود.
اکولوژی
گیاه Astragalus brachycalyx در نواحی مختلفی از ایران پراکنش دارد که عمدتاً شامل مناطق کوهستانی با اقلیم نسبتاً سرد و خاکهای شیبدار است.
کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.
پنل کاربری
ورود
دانلود اپلیکیشن

