کرچک (بیدانجیر)
نام علمی :.Ricinus communis L
نام انگلیسی : Castor Bean
نام خانواده : Euphorbiaceae
اندام مورد استفاده : دانه
روغن کرچک از دانههای گیاه کرچک (Ricinus communis) تهیه میشود. در ابتدا طعم آن بیمزه است و سپس تلخ می شود و طعم ناخوشایندی پیدا می کند.
روغن کرچک دارای اثرات ملین و ضدالتهابی است و ممکن است باعث تسریع در شروع زایمان شود. روغن کرچک گاهی اوقات با دارچین، نعناع یا طعمدهندههای دیگر مزهدار می شود تا طعم آن برطرف گردد.
از روغن کرچک برای درمان یبوست، خشکی چشم، زایمان و تخلیه روده قبل از کولونوسکوپی معمولا استفاده می گردد. همچنین برای آرتروز، آرتریت روماتوئید و بسیاری از شرایط دیگر نیز استفاده می شود، اما شواهد علمی قوی برای تایید بیشتر این کاربردها وجود ندارد.
پوسته خارجی دانههای کرچک حاوی سم مرگباری به نام ریسین است. این پوسته باید قبل از استفاده حذف شود. ریسین به عنوان یک عامل جنگ شیمیایی آزمایش شده است. سم ریسین در سلاح جنگی به صورت خالص تولید شده است و به علت اندازه کوچک آن، قابلیت استنشاق و جذب از دستگاه تنفس را دارند.
کرچک احتمالا برای موارد زیر موثر می باشد:
- تخلیه کولون قبل از کولونوسکوپی: ممکن است مصرف خوراکی روغن کرچک به تخلیه روده کمک کند. اما مشخص نیست که آیا این روش به اندازه سایر روشهای آمادهسازی روده، مانند فسفات سدیم، مؤثر است یا خیر. روغن کرچک برای افرادی که برای کولونوسکوپی آماده می شوند، توصیه نشده است.
- یبوست: به نظر می رسد مصرف خوراکی روغن کرچک به درمان یبوست کمک می کند.
- خشکی چشم: استفاده از قطره های چشمی حاوی روغن کرچک ممکن است علائم را در افراد مبتلا به خشکی چشم کاهش دهد.
- زایمان: ممکن است مصرف خوراکی روغن کرچک سبب شروع زایمان در زنانی شود که موعد زایمان آن ها فرارسیده یا گذشته است اما هنوز زایمان نکرده اند.
Castor oil has most often been used by adults as a single dose of 5-120 mL by mouth.
- مصرف خوراکی:
روغن کرچک زمانی که به صورت تک دوز تا ۶۰ میلی لیتر مصرف شود احتمالاً بی خطر است. عوارض جانبی ممکن است شامل ناراحتی معده، کرامپ شکمی، حالت تهوع و سرگیجه باشد. روغن کرچک در صورت مصرف طولانی مدت یا در دوزهای زیاد احتمالاً ناایمن است. ممکن است باعث از دست دادن مایعات و پتاسیم شود.
دانههای کرچک که پوشش خارجی آنها (پوسته) برداشته شده است، احتمالاً در صورت مصرف به صورت تک دوز بی خطر هستند. اما مصرف کامل دانه کرچک خطرناک است. پوسته آن حاوی سمی کشنده به نام ریسین است. جویدن ۱ تا ۶ دانه کامل می تواند یک فرد بالغ را بکشد.
- مصرف چشمی:
قطره های چشمی روغن کرچک در صورت استفاده تا ۳۰ روز احتمالاً بی خطر هستند.
تداخلات متوسط:
- داروهای مدر : روغن کرچک ملین است. برخی از ملین ها می توانند باعث اسهال و کاهش سطح پتاسیم شوند. داروهای مدر نیز می توانند سطح پتاسیم را کاهش دهند. مصرف روغن کرچک همراه با داروهای مدر ممکن است سطح پتاسیم را بسیار پایین آورد.
مصرف خوراکی روغن کرچک در زمان بارداری یا بعد از آن احتمالاً بی خطر است. اما روغن کرچک نباید بدون نظارت پزشک استفاده شود. مصرف روغن کرچک قبل از رسیدن به زمان بارداری، احتمالاً خطرناک است و ممکن است زمان زایمان را نزدیک تر کند.
مصرف کامل دانه های کرچک به صورت خوراکی خطرناک است.
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا دانه های کرچک بدون پوسته، ایمن هستند یا خیر، وجود ندارد.
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا روغن کرچک هنگام شیردهی بی خطر است یا خیر، وجود ندارد.
- کودکان: مصرف خوراکی روغن کرچک در کوتاه مدت و با دوزهای مناسب احتمالاً بی خطر است. اما مصرف خوراکی روغن کرچک بیش از یک هفته یا در دوزهای بیشتر از ۱۵-۱ میلی لیتر در روز (بسته به سن) احتمالاً ایمن نیست. می تواند تعادل شیمیایی در بدن را بهم بزند . مصرف کامل دانه های کرچک به صورت خوراکی خطرناک است.
- مشکلات دستگاه گوارش: اگر مشکلاتی از جمله انسداد روده، درد نامشخص معده ، مشکلاتی در مجاری صفراوی یا کیسه صفرا دارید، از روغن کرچک استفاده نکنید.
CASTOR OIL SEEDS
- Fatty oil (42 to 55%, see below for constituents)
- Proteic substances (20 to 25%)
- Lectins (0.1 to 0.7%): including ricin D (RCA-60, severely toxic), RCA-120 (less toxic)
- Pyrridine alkaloids: ricinine (up to 0.3%)
- Triglycerides: chief fatty acids ricinoleic acid (12 hydroxyoleic acid, 85 to 90%)
- Tocopherols (vitamin E)
کاربرد
کرچک احتمالا برای موارد زیر موثر می باشد:
- تخلیه کولون قبل از کولونوسکوپی: ممکن است مصرف خوراکی روغن کرچک به تخلیه روده کمک کند. اما مشخص نیست که آیا این روش به اندازه سایر روشهای آمادهسازی روده، مانند فسفات سدیم، مؤثر است یا خیر. روغن کرچک برای افرادی که برای کولونوسکوپی آماده می شوند، توصیه نشده است.
- یبوست: به نظر می رسد مصرف خوراکی روغن کرچک به درمان یبوست کمک می کند.
- خشکی چشم: استفاده از قطره های چشمی حاوی روغن کرچک ممکن است علائم را در افراد مبتلا به خشکی چشم کاهش دهد.
- زایمان: ممکن است مصرف خوراکی روغن کرچک سبب شروع زایمان در زنانی شود که موعد زایمان آن ها فرارسیده یا گذشته است اما هنوز زایمان نکرده اند.
دوزینگ
Castor oil has most often been used by adults as a single dose of 5-120 mL by mouth.
عوارض جانبی
- مصرف خوراکی:
روغن کرچک زمانی که به صورت تک دوز تا ۶۰ میلی لیتر مصرف شود احتمالاً بی خطر است. عوارض جانبی ممکن است شامل ناراحتی معده، کرامپ شکمی، حالت تهوع و سرگیجه باشد. روغن کرچک در صورت مصرف طولانی مدت یا در دوزهای زیاد احتمالاً ناایمن است. ممکن است باعث از دست دادن مایعات و پتاسیم شود.
دانههای کرچک که پوشش خارجی آنها (پوسته) برداشته شده است، احتمالاً در صورت مصرف به صورت تک دوز بی خطر هستند. اما مصرف کامل دانه کرچک خطرناک است. پوسته آن حاوی سمی کشنده به نام ریسین است. جویدن ۱ تا ۶ دانه کامل می تواند یک فرد بالغ را بکشد.
- مصرف چشمی:
قطره های چشمی روغن کرچک در صورت استفاده تا ۳۰ روز احتمالاً بی خطر هستند.
تداخلات دارویی
تداخلات متوسط:
- داروهای مدر : روغن کرچک ملین است. برخی از ملین ها می توانند باعث اسهال و کاهش سطح پتاسیم شوند. داروهای مدر نیز می توانند سطح پتاسیم را کاهش دهند. مصرف روغن کرچک همراه با داروهای مدر ممکن است سطح پتاسیم را بسیار پایین آورد.
بارداری
مصرف خوراکی روغن کرچک در زمان بارداری یا بعد از آن احتمالاً بی خطر است. اما روغن کرچک نباید بدون نظارت پزشک استفاده شود. مصرف روغن کرچک قبل از رسیدن به زمان بارداری، احتمالاً خطرناک است و ممکن است زمان زایمان را نزدیک تر کند.
مصرف کامل دانه های کرچک به صورت خوراکی خطرناک است.
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا دانه های کرچک بدون پوسته، ایمن هستند یا خیر، وجود ندارد.
شیردهی
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا روغن کرچک هنگام شیردهی بی خطر است یا خیر، وجود ندارد.
احتیاط و منع مصرف
- کودکان: مصرف خوراکی روغن کرچک در کوتاه مدت و با دوزهای مناسب احتمالاً بی خطر است. اما مصرف خوراکی روغن کرچک بیش از یک هفته یا در دوزهای بیشتر از ۱۵-۱ میلی لیتر در روز (بسته به سن) احتمالاً ایمن نیست. می تواند تعادل شیمیایی در بدن را بهم بزند . مصرف کامل دانه های کرچک به صورت خوراکی خطرناک است.
- مشکلات دستگاه گوارش: اگر مشکلاتی از جمله انسداد روده، درد نامشخص معده ، مشکلاتی در مجاری صفراوی یا کیسه صفرا دارید، از روغن کرچک استفاده نکنید.
مواد موثره
CASTOR OIL SEEDS
- Fatty oil (42 to 55%, see below for constituents)
- Proteic substances (20 to 25%)
- Lectins (0.1 to 0.7%): including ricin D (RCA-60, severely toxic), RCA-120 (less toxic)
- Pyrridine alkaloids: ricinine (up to 0.3%)
- Triglycerides: chief fatty acids ricinoleic acid (12 hydroxyoleic acid, 85 to 90%)
- Tocopherols (vitamin E)
- چرخهٔ زندگی: گیاه علفی یکساله، معمولاً به صورت درختچه یا درخت رشد میکند.
ارتفاع: تا بیش از ۴ متر
ساقه: توخالی، قاعده چوبی، شاخههای جوان با پوشش پودری سفید و براق
برگها: متناوب، بزرگ (تا ۶۰ سانتیمتر)، دمبرگ ۲۰–۵ سانتیمتر، پهنک سپری و پنجهای با ۹–۵ لوب سرنیزهای تا تخممرغی، نوکتیز و دندانهدار؛ لوب وسطی ۲۰–۱۰ سانتیمتر طول و ۲۵ سانتیمتر یا بیشتر عرض دارد؛ سطح فوقانی سبز تیره، سطح زیرین روشنتر، دارای ۲۰–۱۰ جفت رگه جانبی
غلاف گوشوارهای: تخممرغیشکل، طول ۲–۱ سانتیمتر
گلآذین: طول ۲۵–۱۰ سانتیمتر، براکتهها حدود ۱ سانتیمتر، بزرگتر از براکتئولها
گلهای نر: دمگل ۱ سانتیمتر، کاسهگل بیضی–تخممرغی، ۶–۳ × ۸–۴ میلیمتر، نوکتیز، سبز–زرد؛ بدون گلبرگ؛ پرچمها بسیار زیاد، بساکها زرد روشن
گلهای ماده: دمگل ۵–۳ میلیمتر (تا ۲ سانتیمتر در زمان میوه)، کاسبرگها سرنیزهای، ۵ میلیمتر، نوکباریک، ارغوانی؛ بدون گلبرگ؛ تخمدان سهحجرهای، کروی، ۲ × ۲ میلیمتر؛ خامه سهقسمتی، قرمز تیره، طول ۷–۳ میلیمتر
میوه: سهخانهای، ۱/۵–۱ × ۱/۸–۱ سانتیمتر، صاف یا پوشیده از زوائد گوشتی باریک، استوانهای یا مخروطی نوکتیز به طول ۵–۳ میلیمتر
دانهها: فشرده پشتی–شکمی، تخممرغی، یک عدد در هر خانه، پوسته سخت و درخشان؛ طول ۱۲–۷ میلیمتر، عرض ۸–۵ میلیمتر، ضخامت ۶–۴ میلیمتر؛ رنگ خاکستری، نقرهای یا مخلوط با رگههای قهوهای؛ کارنکول فشرده–هرمی، ۲–۱ × ۳–۲ میلیمتر
کرچک (Ricinus communis) گیاهی بومی مناطق حارهای شمالشرق آفریقا است، اما امروزه بهطور گسترده در نواحی حارهای و نیمهحارهای و مناطقی با آب و هوای گرم کشت میشود. پراکندگی عمومی این گونه شامل اروپا (غرب و جنوب)، آناتولی، افغانستان، ایران، بخشهایی از آسیا، آفریقا و آمریکای مرکزی و جنوبی میباشد. در ایران، این گیاه عمدتاً از مناطق غرب و جنوب گزارش شده است.
ویژگیهای روغن کرچک:
مایعی شفاف، تقریباً بیرنگ یا کمی زردرنگ، چسبناک، با بوی بسیار اندک و خاص است. طعم آن در ابتدا ملایم است، اما کمی پس از مصرف ممکن است زننده شود. این روغن در کلروفرم، اتر و کمی در نفت سبک حل میشود و با اسید استیک گلاسیال و اتانول نیز قابل اختلاط است. روغن کرچک، روغنی غیرخشکشونده است و تنها در صورتی که در معرض دمای زیاد قرار گیرد، ترش میشود.
مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری، اراضی بایر، کنار جادهها، زمینهای مزروعی، مناطق باز
توصیف گیاه شناسی
گیاه Ricinus communis ، گیاهی است علفی و یکساله ، ولی معمولا به صورت درختچه یا درخت مانند ، تک پایه ، فاقد کرک و به ارتفاع بالغ بر ۴ متر . ساقه تو خالی و در قاعده چوبی . شاخه های جوان اغلب پوشیده از پوشش پودری سفید رنگ براق . برگها متناوب ، بزرگ ، اندازه کلی تا بالغ بر ۶۰ سانتیمتر ، دارای دمبرگی به طول ۲۰-۵ سانتیمتر و پهنکی سپری ، پنجه ای با ۵ تا ۹ بخش با لبهای سرنیزه ای تا تخم مرغی – سرنیزه ای ، نوک تیز و به طور نامنظم دندانه دار؛ لوب وسطی به طول ۲۰-۱۰ سانتیمتر و عرض ۲۵ سانتیمتر یا بیشتر ، لوبهای جانبی به طور مرتب کوتاهتر، در بالا (سطح فوقانی) به رنگ سبز تیره و سطح زیرین روشنتر ، دارای ۲۰-۱۰ جفت رگه جانبی . غلاف گوشواره ای برگ تخم مرغی ، به طول حدود ۱-۲ سانتیمتر . گل آذین به طول ۲۵-۱۰ سانتیمتر ، براکته ها به طول حدود ۱ سانتیمتر ، بزرگتر از براکتئول . گلهای نر؛ دمگل حدود ۱ سانتیمتر طول ؛ لوبهای کاسه گل بیضی – تخم مرغی ۴-۸*۳-۶ میلیمتر ، نوک تیز ، سبز – زرد؛ گلبرگ وجود ندارد؛ پرچمها بی نهایت زیاد ، بساکها زرد روشن . گلهای ماده ؛ دمگل به طول ۵-۳ میلیمتر ، در زمان میوه تا بیش از ۲ سانتیمتر نیز می رسد؛ کاسبرگها سرنیزه ای ، به طول ۵ میلیمتر ، نوک باریک ، ارغوانی ؛ گلبرگ وجود ندارد؛ تخمدان سه حجره ای، تقریبا کروی ۲×۲ میلیمتر ،خامه ۳ قسمتی ، قرمز تیره ، به طول ۳-۷ میلیمتر .
میوه ۳ خانه ای ۱-۱/۵ – ۱-۱/۸ سانتیمتر صاف یا به طور پراکنده با متراکم پوشیده از زواید گوشتی باریک استوانه ای یا مخروطی نوک تیز به طول ۵-۳ میلیمتر.
دانه فشرده پشتی – شکمی ، تخم مرغی ، به تعداد یک عدد در هر خانه میوه، با پوسته سخت ، به طول ۱۲-۷ و عرض ۸-۵ و ضخامت ۶-۴ میلیمتر ، درخشان ، خاکستری ، نقره ای یا مخلوط با رگه های قهوه ای رنگ ؛ کارنکول فشرده – هرمی ، ۳-۲*۲-۱ میلیمتر .
پراکنش جغرافیایی
کرچک محصول بومی مناطق حاره ای شمال شرق آفریقا بوده اما امروزه به گستردگی در نواحی حاره ای و نیمه حاره ای و مناطقی با آب و هوای گرم کشت میگردد. انتشار عمومی این گونه شامل : اروپا ( غرب و جنوب ) آناتولی افغانستان ، ایران، مناطقی از آسیا آفریقا و آمریکای مرکزی و جنوبی می باشد. در ایران از مناطق غرب و جنوب گزارش شده است.
مشخصات ماکروسکوپی ( خرده نگاری )
ویژگی های روغن:
مایعی شفاف ، تقریبا بی رنگ یا کمی زردرنگ، چسبیده با بوی بسیار اندک و مخصوص، طمع آن در ابتدا ملایم اما بعد کمی زننده می شود. در کلروفرم ، اتر و کمی در نفت سبک حل شده با اسید استیک گلاسیال و نیز اتانل قابل اختلاط است.
روغن کرچک روغنی غیر خشک شونده می باشد. این روغن تنها در صورتی که در مجاورت دمای زیاد قرار گیرد، ترش می شود.
محصولات دارویی حاوی کرچک
کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.
پنل کاربری
ورود
دانلود اپلیکیشن




