زیره کرمانی (زیره کوهی)

نام علمی :.Bunium persicum (Boiss.) B.Fedtsch

نام انگلیسی : wild caraway

نام خانواده : Apiaceae/Umbelliferae

اندام مورد استفاده : میوه

اندمیک ایران است و به صورت خودرو یافت شده و از صادرات مهم ایران است.

به عنوان ادویه و طعم دهنده، ضدنفخ و ضداسپاسم استفاده می شود.

منابع :

زیره کوهی دارای اثرات ضد نفخ و هضم کننده می باشد و در درمان سوهاضمه و نفخ کودکان به کار می رود، همچنین در افزایش شیر مادران موثر است. از زیره کوهی به عنوان چاشنی و ادویه استفاده می شود.

۲-۴ گرم به صورت دم کرده مصرف می شود.

با مصرف مداوم آن ناراحتی هایی در بدن ایجاد می گردد که نوع آن گزارش نشده است.

اطلاعاتی وجود ندارد.

اطلاعات کافی در مورد ایمنی زیره کرمانی در بارداری وجود ندارد.

اطلاعات کافی در مورد ایمنی زیره کرمانی در شیردهی وجود ندارد.

اطلاعاتی وجود ندارد.

میوه های زیره کوهی دارای ۳ درصد اسانس است که قسمت عمدان آن را منوترپن های میرسین و گاماترپینن و به مقادیر کمتر پارسیمن، کومین آلدئید و کاروئول و اکسیدکارون تشکیل می دهد. مقدار کارون در این گیاه ناچیز است و دانه های آن واجد حدود ۰/۱ درصد از این ماده می باشد. اسانس گیاه موجود در هندوستان مقادیر بالایی آلدئید و مقدار کمتری ترپن های هیدروکربنی دارد.

گیاه Bunium persicum ، گیاهی است چند ساله با ریشه های غده گرد ، ساقه هایی به طول ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر ، افراشته ، در طول رگه دار که از ناحیه میانی به صورت دیهیم منشعب شده اند ، برگهای پایینی گیاه دارای دمبرگ طویل ، طرح کلی برگ ، سه گوش با بریدگیهای شانه ای سه لبه ، قطعات اولیه پهنک دارای دمبرگ طویل ، قطعات انتهایی به صورت سرنیزه ای و نوکدار ، با حالت گوه ای ، برگهای ساقه ای دارای غلاف اندکی پهن و چهنکی دو بار شاه ای ، قطعات انتهایی پهنک مستقیم ، نخی شکل و به طول تا ۲۰ میلیمتر می باشد . در برگهای انتهایی تعداد قطعات به چند رشته نخی شکل تحلیل می رود. تعداد چتر ها زیاد و به قطر ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر ، انشعابات چترها نازک ، از یکدیگیر واگرا و به تعداد ۱۵ تا ۲۰ عدد ، طول انشعابات گلدار ، ۱۰ تا ۳۰ میلیمتر و در حالت میوه دار طول انشعابات چتر ۲۵ تا ۵۰ میلیمتر می باشد . گریبان یا وجود ندارد یا دارای ۱ تا ۲ برگک خطی کوچک است . چترکها دارای ۲۰ تا ۳۰ گل ، دمگلهای نازک ، نابرابر و در حالت گل به طول ۲ تا ۳ میلیمتر و در حالت میوه به طول ۵ تا ۱۲ میلیمتر اما نسبت به زمان گلدهی ضخیم نشده است . گلها همگی با رورند. تعداد برگکچه ها گریبانک ۶ تا ۱۰ عدد ، سرنیزه ای -گوه ای ، نوکدار ، کاسه گل بدون دندانه ، گلبرگها به طول تقریبا یک میلیمتر ، تخم مرغی ، چهن ، نابرابر ، لوله جام تقریبا تا بخش میانی آزاد و گلبرگها در انتها خمیده اند. میوه ها کشیده باریک است .

انتشار عمومی این گونه در آسیا و در مناطق : ایران ، ترکمنستان ، افغانستان ، پاکستان ، کشمیر ، آسیای مرکزی و پامیر است .
در ایران در گرگان ( غرب مراوه تپه ، گنبد قابوس ، ۱۰۶ کلیوکتری شاهپسند نزدیک بجنورد )؛ اصفهان ( نردیک نایین ) ؛ فارس ( بین فسا و شیراز ، کوه بیشه نزدیک اصطهبانات )؛ کرمان ( کوه جوپار ، کوه جبال بارز بین بم و جیرفت ، ده بکری ، بین کرمان و بافت ، جنوب شرقی سیرجان ) ؛ خراسان ( نزدیک مشهد ، کوه هزار مسجد ، نزدیک اردک ، بین اردک و تلخور ، کوه نیشابور ، بالای اخلمد ، شمال کاشمر نزدیک ریواش ، بجستان نزدیک فردوس ) ؛ تهران ( پس قلعه ) ، کویر ، سیاه کوه ، دامغان ؛ ۶۶ کیلومتری جنوب شرقی سمنان ، فولات محله شهمیرزاد در ۶۸ کیلومتری شمال شرقی سمنان ، منطقه حفاظت شده توران ، کوه پیغمبر در جنوب رنان آباد ، یزد ( شیرکوه نزدیک ده بالا ) و شتر کوه ؛ گزارش شده است .

پودر میوه ها به رنگ قهوه ای مایل به سیاه با بو و طمع مشخص و دارای ویژگهای میکروسکوچی زیر است :

الف ) سلولهای سطح رویی اندوکارپ

ب ) مقطع عرضی اندوکارپ

ج ) سلولهای سنگی یا اسکلرید مزوکارپ میوه 

د ) سلولهای اپیکارپ حاوی روزنه های تیپ دیاستیک 

د ) بخشی از ویتا 

و ) دسته های فیبر

ز ) آوندهای مارپیچ و منقوط 

ح ) اپی کارپ دانه

و ) برش عرضی ویتا همراه با سلولهای نردبانی اندوکارپ

ط ) بافت آندوسپرم دانه حاوی کریستالهای ریز اکسالات کلسیم

این گیاه در فارماکوپه و کتب گیاهشناسی خارجی ذکر نشده است و تا چندی پیش در ایران نیز با گیاه زیره سیاه با نام علمی Carum carvi اشتباه گرفته می شد. قسمت اعظم اسانس زیره سیاه را کارون تشکیل می دهد . در حالی که این ماده در اسانس زیره کوهی کمتر از ۰/۱ درصد می باشد . از موارد دیگر اشتباه ، میوه گیاه زیره سبز با نام علمی Cuminum cyminum است .

محصولات دارویی حاوی زیره کرمانی

کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.

پنل کاربری

ورود 

ثبت نام

دانلود اپلیکیشن