زعفران
نام علمی : .Crocus sativus L
نام انگلیسی : Saffron
نام خانواده : Iridaceae
اندام مورد استفاده : کلاله گل
زعفران گیاهی است که از کلاله های خشک شده ی آن برای تهیه ی ادویه ی زعفران، رنگ دهی به غذا ها و به عنوان دارو استفاده می کنند.
این گیاه حاوی موادی است که می توانند خلق و خو را تغییر دهند، سلول های سرطانی را بکشند، التهاب بدن را کاهش دهند و به عنوان یک آنتی اکسیدان عمل کنند.
برای تهیه ی یک پوند ادویه ی زعفران نیاز است که ۷۵۰۰۰ گل زعفران مصرف شود. زعفران به صورت عمده در ایران کشت و به صورت دستی برداشت می شود. این ادویه یکی از گران ترین ادویه های جهان است.
از زعفران برای درمان افسردگی، عصبی بودن، بیماری آلزایمر، دل درد های قاعدگی، علائم پیش از قاعدگی و … استفاده می شود. با این حال اطلاعات کافی برای اثبات بسیاری از این کاربرد ها وجود ندارد.
زعفران احتمالا برای موارد زیر موثر است:
- بیماری آلزایمر: مصرف خوراکی زعفران ممکن است برخی از علائم بیماری آلزایمر را به میزان کمی بهبود بخشد.
- افسردگی: به نظر می رسد مصرف خوراکی زعفران با یا بدون داروهای ضد افسردگی علائم افسردگی را بهبود می بخشد.
Saffron is commonly used as a spice and coloring agent in foods. As medicine, saffron extract has most often been used by adults in doses of 20-100 mg by mouth daily for up to 3 months.
- مصرف خوراکی:
زعفران معمولاً به عنوان ادویه یا رنگ در غذاها مصرف می شود. زعفران زمانی که به عنوان دارو در دوزهای حداکثر ۱۰۰ میلی گرم در روز تا ۲۶ هفته مصرف شود احتمالاً بی خطر است. برخی از عوارض جانبی رایج عبارتند از خواب آلودگی، مشکلات معده ، حالت تهوع یا استفراغ و واکنشهای آلرژیک. مصرف خوراکی مقادیر زیادی زعفران احتمالاً خطرناک است. دوزهای بالای ۵ گرم یا بیشتر می تواند باعث مسمومیت شود. دوزهای ۲۰-۱۲ گرمی می تواند باعث مرگ شود.
- مصرف پوستی:
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای اطلاع از بی خطر بودن زعفران یا عوارض جانبی آن وجود ندارد.
تداخلات متوسط:
- داروهای ضد فشار خون: زعفران ممکن است فشار خون را کاهش دهد. مصرف زعفران همراه با داروهای ضد فشار خون ممکن است باعث کاهش بیش از حد فشار خون شود.
- کافئین: زعفران ممکن است سرعت تجزیه کافئین را در بدن کاهش دهد. مصرف زعفران همراه با کافئین ممکن است اثرات و عوارض جانبی کافئین را در برخی افراد افزایش دهد.
- داروهای ضد دیابت: زعفران ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. مصرف زعفران همراه با داروهای ضد دیابت ممکن است باعث کاهش بیش از حد قند خون شود.
- داروهای آرام بخش: زعفران ممکن است باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شود. داروهای آرام بخش نیز می توانند باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شوند. مصرف زعفران با داروهای آرام بخش ممکن است باعث مشکلات تنفسی و/یا خواب آلودگی بیش از حد شود.
زعفران معمولاً به عنوان ادویه یا رنگ در غذاها مصرف می شود. مصرف خوراکی زعفران در مقادیر بیشتر از مقداری که به طور معمول در غذا یافت می شود، احتمالاً خطرناک است. مقادیر زیاد زعفران می تواند رحم را منقبض کند و ممکن است باعث سقط جنین شود.
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا زعفران برای استفاده در دوران شیردهی در مقادیر بیشتر از مقادیر موجود در غذا بی خطر است وجود ندارد.
- جراحی: زعفران سبب کاهش فعالیت سیستم عصبی مرکزی می شود. بیهوشی و سایر داروهای مورد استفاده در حین جراحی نیز بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر می گذارد. حداقل دو هفته قبل از جراحی برنامه ریزی شده مصرف زعفران را قطع کنید.
- اختلال دوقطبی: به نظر می رسد زعفران می تواند بر خلق و خوی تأثیر بگذارد. ممکن است باعث تحریک پذیری و رفتار تکانشی در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی شود. در صورت داشتن این شرایط از زعفران استفاده نکنید.
- Apocarotinoid glycosides: in particular crocin (crocetin beta-digentiobioside), colored intensive yellow orange
- Picrocrocin (glycosidic bitter principle, up to 4%): the apocarotinoids and picrocrocin are presumably breakdown products of a carotinoid-digentiobioside diglucoside (protocrocin)
- Volatile oil (0.4 to 1.3%): components 4,5-dehydro beta-cyclocitral (safranal), 4-hydroxy-beta-cyclocitral (breakdown products of the picrocrocin)
- Carotinoids: lycopene, alpha-, beta-, gamma-carotene
- Fatty oil
- Starch
کاربرد
زعفران احتمالا برای موارد زیر موثر است:
- بیماری آلزایمر: مصرف خوراکی زعفران ممکن است برخی از علائم بیماری آلزایمر را به میزان کمی بهبود بخشد.
- افسردگی: به نظر می رسد مصرف خوراکی زعفران با یا بدون داروهای ضد افسردگی علائم افسردگی را بهبود می بخشد.
دوزینگ
Saffron is commonly used as a spice and coloring agent in foods. As medicine, saffron extract has most often been used by adults in doses of 20-100 mg by mouth daily for up to 3 months.
عوارض جانبی
- مصرف خوراکی:
زعفران معمولاً به عنوان ادویه یا رنگ در غذاها مصرف می شود. زعفران زمانی که به عنوان دارو در دوزهای حداکثر ۱۰۰ میلی گرم در روز تا ۲۶ هفته مصرف شود احتمالاً بی خطر است. برخی از عوارض جانبی رایج عبارتند از خواب آلودگی، مشکلات معده ، حالت تهوع یا استفراغ و واکنشهای آلرژیک. مصرف خوراکی مقادیر زیادی زعفران احتمالاً خطرناک است. دوزهای بالای ۵ گرم یا بیشتر می تواند باعث مسمومیت شود. دوزهای ۲۰-۱۲ گرمی می تواند باعث مرگ شود.
- مصرف پوستی:
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای اطلاع از بی خطر بودن زعفران یا عوارض جانبی آن وجود ندارد.
تداخلات دارویی
تداخلات متوسط:
- داروهای ضد فشار خون: زعفران ممکن است فشار خون را کاهش دهد. مصرف زعفران همراه با داروهای ضد فشار خون ممکن است باعث کاهش بیش از حد فشار خون شود.
- کافئین: زعفران ممکن است سرعت تجزیه کافئین را در بدن کاهش دهد. مصرف زعفران همراه با کافئین ممکن است اثرات و عوارض جانبی کافئین را در برخی افراد افزایش دهد.
- داروهای ضد دیابت: زعفران ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. مصرف زعفران همراه با داروهای ضد دیابت ممکن است باعث کاهش بیش از حد قند خون شود.
- داروهای آرام بخش: زعفران ممکن است باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شود. داروهای آرام بخش نیز می توانند باعث خواب آلودگی و کندی تنفس شوند. مصرف زعفران با داروهای آرام بخش ممکن است باعث مشکلات تنفسی و/یا خواب آلودگی بیش از حد شود.
بارداری
زعفران معمولاً به عنوان ادویه یا رنگ در غذاها مصرف می شود. مصرف خوراکی زعفران در مقادیر بیشتر از مقداری که به طور معمول در غذا یافت می شود، احتمالاً خطرناک است. مقادیر زیاد زعفران می تواند رحم را منقبض کند و ممکن است باعث سقط جنین شود.
شیردهی
اطلاعات قابل اعتماد کافی برای دانستن اینکه آیا زعفران برای استفاده در دوران شیردهی در مقادیر بیشتر از مقادیر موجود در غذا بی خطر است وجود ندارد.
احتیاط و منع مصرف
- جراحی: زعفران سبب کاهش فعالیت سیستم عصبی مرکزی می شود. بیهوشی و سایر داروهای مورد استفاده در حین جراحی نیز بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر می گذارد. حداقل دو هفته قبل از جراحی برنامه ریزی شده مصرف زعفران را قطع کنید.
- اختلال دوقطبی: به نظر می رسد زعفران می تواند بر خلق و خوی تأثیر بگذارد. ممکن است باعث تحریک پذیری و رفتار تکانشی در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی شود. در صورت داشتن این شرایط از زعفران استفاده نکنید.
مواد موثره
- Apocarotinoid glycosides: in particular crocin (crocetin beta-digentiobioside), colored intensive yellow orange
- Picrocrocin (glycosidic bitter principle, up to 4%): the apocarotinoids and picrocrocin are presumably breakdown products of a carotinoid-digentiobioside diglucoside (protocrocin)
- Volatile oil (0.4 to 1.3%): components 4,5-dehydro beta-cyclocitral (safranal), 4-hydroxy-beta-cyclocitral (breakdown products of the picrocrocin)
- Carotinoids: lycopene, alpha-, beta-, gamma-carotene
- Fatty oil
- Starch
- چرخهٔ زندگی: گیاه پایا، چندساله
ارتفاع: ۱۰ تا ۳۰ سانتیمتر
ویژگی سطح: بدون کرک
سوخ: بزرگ، تقریباً کروی، با پوشش الیاف توریمانند، منتهی به شبکههای باریک و بلند
برگها: ۶ تا ۱۰ عدد، ایستاده، دارای حاشیه مژکدار، همزمان با گل ظاهر میشوند.
گلها: معمولاً ۱ تا ۲ عدد، بنفش، نسبتاً بزرگ، لولهای باریک و بلند، منتهی به شش تقسیم
پرچمها: سه عدد
مادگی: شامل خامهای بلند، ختمشده به کلالهٔ سهشاخه به رنگ قرمز نارنجی، به طول ۲۵ تا ۳۰ میلیمتر
رایحه مادگی: معطر، دارای رنگ لاکی
میوه: در کشت معمولاً تولید نمیشود.
منشا اصلی زعفران نواحی مختلف آسیا بوده است ولی امروزه در کشور های ایران (نقاط شرقی و مرکزی)، یونان، آمریکا و اسپانیا کشت می شود. زعفران از مهم ترین اقلام صادراتی ایران است.
زعفران شامل قطعات خشک شده و میله ای شکل خامه گل، به رنگ قرمز مایل به زرد یا قرمز پررنگ است و بو طعمی مطبوع و مخصوص دارد. پودر زعفران به رنگ قرمز آجری، نرم، با طعم تلخ و کمی تند است و بویی بسیار مطبوع و مخصوص دارد و در اثر جویدن، رنگ بزاق زرد-نارنجی می شود. این پودر در مجاورت آب رنگ قرمز یا نارنجی پر رنگ ایجاد می کند.
a) تکه ای از اپیدرم کلاله، سلولها: دراز، کشیده و بعضا برجسته به رنگ قرمز
b) دانه گرده دو جداره بدون سوراخ به رنگ زرد با سطح خارجی دانه دانه ای، اختصاصی، در بزرگنمایی کوچک و بزرگ
c) تار های برجسته مربوط به انتهای خامه، موسیلاژی
d) تکه ای از بافت اپیدرم خامه همراه با آوندها، در بزرگنمایی کوچک
زعفران و پودر آن را معمولاً با گلبرگ گیاهانی مانند همیشهبهار (Calendula officinalis)، گلرنگ (Carthamus tinctorius)، همیشهبهار کوهی (Arnica montana)، گونههای مختلف تاجالملوک (.Tagetes spp)، همچنین با پودر فلفل قرمز و پودر زردچوبه تقلب میکنند. صفات ماکروسکوپی و میکروسکوپی این گیاهان با زعفران اصل تفاوتهای قابلتوجهی دارند.
گیاه زعفران بیشتر در زمین های حاصلخیز بدون درخت با خاکی سبک از جنس رسی شنی و دور از باد های سخت و سرد رشد می نماید. زمین های شور و خاکهای مرطوب و سرد برای رشد زعفران مناسب نیست.
توصیف گیاه شناسی
زعفران ، گیاهی است از خانواده زنبق ( Iridaceae ) ، پایا ، چند ساله به ارتفاع ۱۰ تا ۳۰ سانتی متر ، بدون کرک و با سوخ نسبتا بزرگ و تقریبا کروی که دارای پوششی متشکل از الیاف توری است و در انتها شبکه های باریک و دراز دارد. برگ های آن به تعداد ۶ تا ۱۰ عدد ایستاده و در حاشیه مزکدار است که همزمان با گل ظاهر می شود. گلهای زعفران به تعداد ۱ تا ۲ عدد به رنگ بنفش و نسبتا بزرگ هستند که ظاهری لوله ای ، باریک و دراز دارند و به ۶ تقسیم بزرگ منتهی می شوند . تعداد پرچم ها ۳ عدد است و مادگی مرکب از خامه دراز منتهی به کلله سه شاخه به رنگ قرمز نارنجی و به درازای ۲۵ تا ۲۵ میلی متر است . مادگی زعفران معطر و لاکی رنگ است . در کشت زعفران میوه ها تولید نمی شوند .
پراکنش جغرافیایی
منشا اصلی زعفران نواحی مختلف آسیا بوده است ولی امروزه در کشور های ایران ( نقاط شرقی و مرکزی ) ، یونان ، آمریکا و اسپانیا کشت می شود . زعفران از مهمترین اقلام صادراتی ایران است .
مشخصات ماکروسکوپی ( خرده نگاری )
زعفران شامل قطعات خشک شده و میله ای شکل خامه گل ، به رنگ قرمز مایل به زرد یا قرمز پررنگ است و بو طعمی مطبوع و مخصوص دارد . پودر زعفران به رنگ قرمز آجری ، نرم ، با طمع تلخ و کمی تند است و بویی بسیار مطبوع و مخصوص دارد و در اثر جویدن ، رنگ بزاق زرد نارنجی می شود. این پودر در مجاورت آب رنگ قرمز یا نارنجی پر رنگ ایجاد می کند.
مشخصات میکروسکوپی
a) تکه ای از اپیدرم کلاله ، سلولها : دراز ، کشیده و بعضا برجسته به رنگ قرمز
b) دانه گرده دو جداره بدون سوراخ به رنگ زرد با سطح خارجی دانه دانه ای ، اختصاصی ، در بزرگنمایی کوچک و بزرگ
c) تار های برجسته مربوط به انتهای خامه ، موسیلاژی
d) تکه ای از بافت اپیدرم خامه همراه با آوندها ، در بزرگنمایی کوچک
گیاه جایگزین و تقلب
زعفران و پودر آن را معمولا با گلبرگ همیشه بهار Calendula officinalis ، گلرنگ Carthamus tinctorius ، همیشه بهار کوهی Arnica montana و گیاهان .Tagetes spp و پودر فلفل قرمز و پودر زردچوبه تقلب می کنند . صفات میکروسکوپی و ماکروسکوپی این گیاهان کاملا با یکدیگر متفاوت است
محصولات دارویی حاوی زعفران
کلیه حقوق مادی و معنوی وب سایت و اپلیکیشن فیتانو متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد و هر گونه کپی برداری از محتوا و طرح های این وبسایت پیگرد قانونی دارد.
پنل کاربری
ورود
دانلود اپلیکیشن








